Het Kruidenpalet bezint & begint

2017.12.17 Schilderijtje ma II
Greta Winkelmolen-Kok, ‘Bloem I’

In mijn nieuwsbrief ‘As de daoge lenge, gaon ze strenge‘ gaf ik aan dat Ayurveda veel aandacht geeft aan seizoenswisselingen. Afgelopen december heeft mijn moeder haar aardse leventje in ene verruild voor het hemelse*. Hoewel het misschien wat buiten de reikwijdte van Het Kruidenpalet gaat, wil ik graag aangeven dat ik bij het afscheid nemen van mijn moeder enorm veel steun heb aan datgene wat ik afgelopen jaren aan kennis heb opgedaan door me te verdiepen in Ayurveda. Hoe ik steeds beter besef dat het er om gaat aandacht te geven aan álle grote – en minder grote – veranderingen in mijn leven.

De taal en filosofie van Ayurveda spreekt me aan. Het geeft me handreikingen om te leren dat ik elk moment opnieuw bekijk wat mij en mijn omgeving het meest ten goede komt. Daardoor leer ik steeds beter hoe ik sterk en helder blijf om datgene te kunnen doen wat klopt en nodig is.

Omdat ieder van ons uniek is en elk moment anders is,  is het een voortdurend proces om te blijven afstemmen. Nog meer als anders voel ik dat je er niet van uit kunt gaan, dat je bij wie of wat dan ook een totaaloplossing kunt vinden voor altijd. Elk moment vraagt iets anders van ons.

Het maakt wel een groot verschil wanneer je jezelf steeds beter leert kennen. Daardoor kun je sneller afstemmen op datgene wat je nodig hebt.

2017.12.17 Schilderijtje ma III
Greta Winkelmolen-Kok, ‘Bloem II’

Een heel helder en toegankelijk boek over Ayurveda, waarin een aantal basisbegrippen op verschillende manieren wordt uitgelegd is ‘Het Ayurveda Boek‘ van Judith H. Morrison. Om onszelf te leren kennen heeft Ayurveda 3 menstypen – Vata, Pitta en Kapha – gedefinieerd**. Niet zozeer om je in een hokje te stoppen, maar om je een richtlijn te geven. Zij legt de begrippen met beeldmateriaal en Westerse voorbeelden uit, waardoor ze ook voor mij begrijpelijk worden.

Inmiddels weet ik dat mijn basis-constitutie Vata-Pitta is en dat álle veranderingen mij makkelijk uit mijn evenwicht kunnen brengen, zelfs bij gebeurtenissen die ik als positief ervaar. Daarentegen kan ik ook makkelijker weer balans vinden dan iemand die bijvoorbeeld voornamelijk Kapha in zijn/haar basis-constitutie heeft. Hoewel deze persoon van nature stabieler is, heeft zo iemand meer tijd nodig áls hij/zij, om wat voor reden dan ook, uit evenwicht is geraakt. Het verlies van iemand die je dierbaar is gaat iedereen aan het hart, al zal de manier waarop zich dit uit voor iedereen anders zijn.

2017.12.17 Schilderijtje ma I
Greta Winkelmolen-Kok, ‘Bloem III’

Omdat ik met Het Kruidenpalet speciale aandacht geef aan voeding, wil ik hier graag nog aangeven wat Morrisson schrijft over ‘troosteten’. Dat we meestal zoete dingen eten als we troost zoeken. Troostvoedsel heeft vaak kapha-kenmerken (aardend en rustgevend) in zowel smaak als structuur. Ik herken dat enorm. Een teveel aan zoet is echter niet goed. Stilaan maak ik meer en meer gebruik van andere zintuigen dan smaak, die dezelfde kapha-kwaliteit bezitten, zoals goed gezelschap, zelfmassage met verwarmde (sesam)olie en aangename muziek.

Zoete, verwarmende kruiden en specerijen hebben die kwaliteit ook en dat is het moment waarop Het Kruidenpalet weer begint…

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

* Het (kleuren)palet van Het Kruidenpalet komt van mijn moeder: de schilderijen van de bloemen zijn van haar hand.

** Trainers en coaches in het Westen maken ook vaak gebruik van een indeling in menstypen, zoals DISC (persoonlijkheidsmodel dat is gebaseerd op het werk van de Amerikaanse psycholoog William Marston) of het Kwadrant van Ofman (opgesteld door de bedrijfskundige Daniel Ofman). Deze modellen worden vooral ingezet binnen de arbeidssfeer (op die manier heb ik er ook kennis mee gemaakt), maar ook hier is de insteek om inzicht te krijgen in jezelf.

 

Advertenties

Kwark ~ mager en vol ~ vanuit Ayurvedisch oogpunt

 Tijdens ‘Kennismaken met Ayurveda, in Lunch & Lezing’  had één van de deelnemers een vraag over het verschil in magere en volle kwark. Zij had de volgende blog gelezen waaruit bleek dat magere kwark in principe ‘puur’ is en volle kwark een product met toevoegingen. Ik heb daar toen vervolg onderzoek naar gedaan en me daarbij bovendien afgevraagd wat vanuit Ayurvedisch oogpunt het belangrijkste verschil is tussen magere en volle kwark.

Puur of niet-puur?:
Voor het grootste gedeelte klopt de informatie uit bovenstaande blog. Alleen het ‘alle’ in de zin ‘Alle andere vormen van kwark krijgen een extra stap in de bereiding’, is te rigide. Hier kun je lezen dat  er bij biologisch-dynamische volle kwark er namelijk geen sprake is van toevoeging van room of vet:
Dus als het je om de ‘puurheid’ gaat, dan zit je met biologisch-dynamische volle kwark net zo goed als de magere vorm van kwark.

Kwark algemeen in de Ayurveda:
Ayurveda is een wetenschap die al enkele duizenden jaren oud is. Dus de
visie op kwark is er één die sowieso uitgaat van ‘pure’ kwark, omdat we toen nog niet de ‘industriële’ kwark kenden.

Vanuit gezondheidsoogpunt wordt kwark daarbij vooral vergeleken met yoghurt. Kwark is, net als de Indiase Panir/Paneer, een vorm van heel jonge verse kaas. Hüttenkäse ken je misschien ook wel. Er wordt stremsel (=zuur) toegevoegd aan melk. Eiwitten en vocht (wei) worden op die manier van elkaar gescheiden. Kwark heeft net als geiten-/koeien-/sojamelk, tofu en tempeh, ijs en het wit van eieren een verkoelend effect.
Dit in tegenstelling tot yoghurt, zure room, harde kaas en karnemelk,
die hebben op langere termijn een verwarmend effect. Ook als je de laatste direct nuttigt vanuit de koelkast!

Voor het evenwicht van Pitta’s (vuur-Tijger) is kwark dus een geschikter product dan yoghurt. Volgens Morningstar & Desai lijkt het er ook op dat Pitta’s iets meer eiwitten nodig hebben dan andere constituties. Magere en volle kwark bevatten beiden meer eiwitten dan welke vorm van yoghurt dan ook. Bovendien is kwark zwaar en vochtig, wat goed is voor het evenwicht van Vata (wind-Hert). Kapha’s (aarde-Olifant) zijn in het algemeen minder goed af met zuivelproducten in verband met slijmvorming.

Volle kwark ten opzichte van magere kwark in de Ayurveda:
Net zoals ghee (vet) en andere oliën een aardend, kalmerend, opbouwend effect hebben op Vata, zo heeft volle kwark (10% vet) dat effect meer dan magere kwark (0,1% vet). We kijken dus naar het effect op de dosha’s Vata-Pitta-Kapha als we een keuze willen maken tussen volle of magere kwark. Voor een Pitta-Vata zou een volle kwark meer raadzaam kunnen zijn.
Voor een Pitta-Kapha zou je kunnen kiezen voor de magere kwark.

Nb. We zien kwark (en yoghurt) vaak gecombineerd met vers fruit. Fruit kun je beter altijd apart van andere voedingsmiddelen eten. Fruit vraagt namelijk een heel ander verteringsproces. Hoe dat precies werkt kan ik een andere keer nog eens uitleggen.

Met mijn Vata-Pitta constitutie heb ik uit eigen ervaring gemerkt dat volle, romige kwark, al dan niet gezoet met honing of een andere zoetmaker, de beste keuze voor mij is. Zoals altijd blijft datgene wat je eigen lichaam aangeeft de belangrijkste leidraad in je keuze.