L ~ Lente-uitje, niet voor niks een ècht lente-tonicum :-)

Sjalot_Allium Ascalonium L._J. Zorn_D.L. Oskamp Vervolg op de Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen_ 1813
Sjalot_Allium Ascalonium L._J. Zorn_D.L. Oskamp Vervolg op de Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen_ 1813

De grote voorjaarsschoonmaak! Vandaag heb ik de ramen, hoewel het buiten nog behoorlijk koud is, even wagenwijd opengezet. Instinctief voel je dat er een frisse wind door je huis mag waaien zodra de zon zich meer laat zien en de dagen weer zichtbaar langer worden. En wat voor ons huis geldt, geldt zeker ook voor onszelf. Ook daar mag een grote voorjaarsschoonmaak aan te pas komen. Grappig genoeg, maar niet toevallig,  kan dat juist met de groenten die zich in het voorjaar laten zien: jonge brandnetel- en paardenbloemblaadjes en… het lente-uitje. De lente-ui is geen specifiek ras, maar een niet volgroeide ui of sjalot. Datzelfde geldt voor bosuitjes, maar die worden wat later in het jaar geoogst. Dat de uitjes worden geoogst ‘voor ze volwassen zijn’, maakt dat dit ze milder van smaak zijn. Je kunt hiervan ook heel goed de frisse, groene blaadjes gebruiken. Dat maakt het tot zo’n goed lente-tonicum. Alle donkere (groene) groente zijn ietwat bitter, licht en droog. Deze eigenschappen maken dat wat in de winter heel nuttig was (dat extra laagje tegen de kou) nu weer op kan lossen. Omdat uien vrij scherp van smaak zijn, zou je overigens verwachten dat ze een verwarmend effect hebben op de spijsvertering… en dus zouden helpen bij de vertering. Toch vis ik niet voor niks rauwe uitjes altijd uit een salade als ik buiten de deur eet: in de Ayurveda is de verkoelende werking van uien bekend, wat betekent dat ze de vertering dus juist tegenhouden! Aha! Door koken en goed doorbakken worden ze zoeter en lichter. Ook dat weet ik uit eigen ervaring: met tot goudbruin gebakken uienringen heb ik geen enkel probleem. En omdat onze spijsvertering net zo uniek is als wijzelf, zijn er natuurlijk ook mensen die een rauw uitje niet versmaden. Dat mag je dus voor jezelf bepalen. Vooral lente-uitjes worden nogal eens rauw verwerkt, maar in mijn huis geen rauwe ui :-). Vandaar dat deze lente-uitjes verwerkt worden in een heerlijk, lichte lente-soep.

Allium_Cepa sectilis juncifolia_J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_1739
Allium_Cepa sectilis juncifolia_J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_1739

(2 pers.) 1 bosje :-) lente-ui, 1 middelgrote ‘gewone’ ui, 1 teentje knoflook, 1 liter groentebouillon, 2 tl ghee of plantaardige olie, 1 tl geel mosterdzaad, 1 flinke el Churna, naar smaak extra sambal en (slag)room

Snij de ‘gewone’ ui en knoflook fijn en de lente-ui in ringen. Verhit de ghee met het mosterdzaad in een soeppan en wacht tot de zaadjes gaan springen. Fruit dan de ui en knoflook tot ze goudbruin en zacht zijn. Bak de lente-ui met de Churna kort mee. Voeg de bouillon (en eventueel wat sambal) toe. Laat 10 minuten zachtjes koken. Haal de pan soep van het vuur en pureer de soep met een staafmixer. Hoewel room niet helpt aan de voorjaarsschoonmaak, is het wel heel lekker ;-) Als je vindt dat dit van jezelf mag, roer je wat door de soep en zet de pan nog even op laag vuur. Tips om de soep op een ‘voorjaarsverantwoordelijke’ manier wat crèmiger te maken, vind je hier. Als ik geen room wil gebruiken maar wel zin heb in een crèmige soep, laat ik meestal een paar, in blokjes gesneden, bloemige aardappels meekoken. De tip van de gemalen noten lijkt mij ook wel wat. Serveer met versgemalen zwarte peper en (liefst versgebakken) speltbrood.

S ~ Spring onion, one of the top spring tonics :-)
(Serves 2) Chop 1 medium white or red onion and 1 clove of garlic. Cut a bunch of spring onions into rings. Heat 2 tsp ghee together with 1 tsp yellow mustard seed in a pot and wait for the seeds until they dance. Fruit the onion and garlic until golden and soft. Briefly stir fry the spring onion and 1 tbsp Churna. Add 1 liter vegetable stock (if you like some sambal) Simmer for 10 minutes. Remove the pot from the heat and puree the soup with a blender. Although cream is nothing like a spring tonic, it is quite delicious ;-) If you like, stir some into the soup and put for a few minutes on low heat. To make soup ‘in a spring responsible way’ somewhat creamier, see here. I often add a few, diced, flowery potatoes before adding the stock. Serve with freshly ground black pepper and (preferably freshly baked) spelt bread.

Advertenties

L ~ Linzen in een smeuïge Indiase Khichuri

Dit Indiaase gerecht wordt op heel veel verschillende schrijfwijzen geschreven, zoals kitchri, kitcherie, khicherie, khicari, khichadi, kedgeree, kitchari, kidgeree, kedgaree, kitchiri, khichari of als khichuri. Leuk als je me laat weten als je nog een andere schrijfwijze tegenkomt! In India verwijst het gewoonlijk naar elk recept dat als basis-ingrediënten linzen en rijst heeft. Verder wordt er enorm gevarieerd in het toevoegen van kruiden en de hoeveelheid vocht. In sommige variaties kom je groenten, fruit of noten tegen. Experimenteer er zelf mee :-)

(2 pers.) 40 g rode linzen, 80 g basmati-rijst, 240 ml water, kaneelstokje van 5 cm, laurierblad, 1 el Churna*, zeezout naar smaak

Lens Culinaris Esculenta, Otto Wilhelm Thomé (1885)

De rijst en linzen goed wassen tot het water helder is. In een steelpan de rijst, linzen, water en specerijen aan de kook brengen en zachtjes laten pruttelen voor ongeveer 12 minuten. Daarna 10-15 minuten verder laten garen door het vuur uit te zetten, met een theedoek over de pan. Voeg naar smaak zout toe. Serveer er in de zomer een salade bij en krokant gebakken blokjes gerookte tofu.

L ~ Lentils in a creamy Indian Khichuri
This Indian dish is written in many different spellings, such kitchri, kitcherie, khicherie, khicari, khichadi, kedgeree, kitchari, kidgeree, kedgaree, kitchiri, khicharee or khichuri. Nice if you let me know if you come across another spelling! In India, it usually refers to any recipe containing basic ingredients lentils and rice. Furthermore, it is greatly varied in the addition of seasoning and the amount of moisture. In some variations, you get vegetables, fruit or nuts. Do it yourself and experiment with this and with that :-)

(Serves 2) 40g red lentils, 80g basmati rice, 240 ml of water, cinnamon stick 5 cm, bay leaf, 1 tsp Churna*, sea salt to taste Lens Culinaris Esculenta, Otto Wilhelm Thomé (1885) Wash 80 g basmati rice and 40 g lentils until the water runs clear. Add the lentils and rice in a saucepan together with 240 ml water, 5 cm cinnamon stick, 1 bay leaf and 1 tbsp Churna*. Let it come to a boil and simmer until the rice is tender and creamy, about 20-30 minutes. If there is no water left, turn of the flame and leaf a cloth over the pan. Add salt to taste. Serve in with a salad for example, and crispy-browned-diced-smoked-tofu.