R ~ Rijst, in een Indiase saffraanpudding

Gerst_A. van der Swaluw_2016_Hordeum vulgare
Gerst_A. van der Swaluw_2016_Hordeum vulgare

Ayurveda is nooit ver weg. Dit jaar heb ik voor het eerst kennis gemaakt met de (Belgische) Ardennen, bij de slingerstromende Semois, met leuke paden langs gemoedelijke dorpjes. Ik was deze vakantie volledig gefascineerd door de grassen die bijna allemaal in bloei stonden. Van piepkleine aartjes tot heel hoge pluimen van zo’n anderhalve meter hoog. De velden met gerst en tarwe hadden een magische, blauwgroene kleur. Ècht een zee van granen oftewel grassen. Mooi! De hooikoorts nam ik op de koop toe (met de goede remedie van mijn collega was ik thuis zo weer van de verschijnselen af).
Fascinerend vind ik het dat alle granen die wij kennen de zaadjes zijn van behoorlijk uit de kluiten gewassen gras. De grotendeels nomadisch levende volken in de prehistorie verzamelden al graankorrels van wilde grassen. Lang voor het begin van onze jaartelling werden de planten in cultuur gebracht. In Europa was gerst de eerste gekweekte graansoort. Rijst maakt ook deel uit van de granen, dus de Gramineae of Poaceae, de grassenfamilie. Het is in warmere streken voor veel mensen de belangrijkste voedselbron. Waar we in het Westen granen meestal als bijgerecht zien, kan het heel goed zorgen voor een gezonde en smakelijke hoofdmaaltijd. Ze bevatten zetmeel, een beetje eiwit, vitamine B, mineralen en vezels. Als je wat langer kauwt op ongezoete, gekookte rijst, merk je dat de zoete smaak naar voren komt. Granen hebben een zoet karakter en dat heeft een aardend effect. Vanwege deze aardende en kalmerende werking voelen we ons vaak door granen aangetrokken. Eén van mijn fijnste jeugdherinneringen is, dat we thuis heel af en toe rijstepap als hoofdgerecht kregen. Misschien kwam het door de melk, custard, kaneel, de gewelde zwarte pruimen of de suiker die mijn moeder toevoegde, maar die volledig zoete, warme, smeuïge pap, maakte me stil en tevreden. Hieronder een Indiase versie, heel geschikt voor de lente, zomer en herfst.

Rijst_J. Miller_J.S., M.B. Borckhausen_Illustratio systematis sexualis Linnaei_1770-1777_Oryza sativa L.
Rijst_J. Miller_J.S., M.B. Borckhausen_Illustratio systematis sexualis Linnaei_1770-1777_Oryza sativa L.

(2 pers.) 120g basmati-rijst, 400 ml melk, snufje saffraan, de zaadjes uit 2 groene kardemompeulen, 1,5 tl geraspte citroenschil, 1,5 à 2 eetlepels rijststroop, honing of een andere zoetmaker (afhankelijk van hoe zoet je het wilt hebben), eventueel 1 el geroosterde kokosrasp of 1 tl Pratarasa Churna

Het is ideaal voor een lui weekend, als je wat meer tijd hebt. Stapel twee pannen op elkaar: je kookt de pudding boven op een pan met kokend water. Dat neemt een uurtje in beslag, maar is de moeite waard. Je wast de rijst en doet die in de bovenste pan met de melk, saffraan en kardemom.. Op een klein vuurtje 1 uur laten koken. Als de rijst gaar is, roer je de zoetmaker erdoor. In een kom te garneren met de citroenschil met eventueel de kokosrasp of Pratarasa Churna.

Grassenfamilie_K. Hoffmann_E. Dennert_Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem_1911_Gramineae of Poaceae
Grassenfamilie_K. Hoffmann_E. Dennert_Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem_1911_Gramineae of Poaceae

R ~ Rice, in an Indian saffron pudding
(Serves 2) Ideal for a lazy weekend, when time doesn’t matter. Stack two pans on each other: you cook the pudding in the pan on top over the pan with boiling water. It takes an hour to complete, but is worth it. Wash 120g basmati rice and put in the upper pan with 400 ml milk, a pinch of saffron and the seeds of 2 green cardamom pods. Boil on a small heat for about one hour. When the rice is cooked, stir in 1.5 to 2 tbsp (depends how sweet you like it) rice syrup, honey or another sweetener. In two bowls, garnish with some lemon zest, together with toasted grated coconut or Pratarasa Churna.

Advertenties

L ~ Linzen in een smeuïge Indiase Khichuri

Dit Indiaase gerecht wordt op heel veel verschillende schrijfwijzen geschreven, zoals kitchri, kitcherie, khicherie, khicari, khichadi, kedgeree, kitchari, kidgeree, kedgaree, kitchiri, khichari of als khichuri. Leuk als je me laat weten als je nog een andere schrijfwijze tegenkomt! In India verwijst het gewoonlijk naar elk recept dat als basis-ingrediënten linzen en rijst heeft. Verder wordt er enorm gevarieerd in het toevoegen van kruiden en de hoeveelheid vocht. In sommige variaties kom je groenten, fruit of noten tegen. Experimenteer er zelf mee :-)

(2 pers.) 40 g rode linzen, 80 g basmati-rijst, 240 ml water, kaneelstokje van 5 cm, laurierblad, 1 el Churna*, zeezout naar smaak

Lens Culinaris Esculenta, Otto Wilhelm Thomé (1885)

De rijst en linzen goed wassen tot het water helder is. In een steelpan de rijst, linzen, water en specerijen aan de kook brengen en zachtjes laten pruttelen voor ongeveer 12 minuten. Daarna 10-15 minuten verder laten garen door het vuur uit te zetten, met een theedoek over de pan. Voeg naar smaak zout toe. Serveer er in de zomer een salade bij en krokant gebakken blokjes gerookte tofu.

L ~ Lentils in a creamy Indian Khichuri
This Indian dish is written in many different spellings, such kitchri, kitcherie, khicherie, khicari, khichadi, kedgeree, kitchari, kidgeree, kedgaree, kitchiri, khicharee or khichuri. Nice if you let me know if you come across another spelling! In India, it usually refers to any recipe containing basic ingredients lentils and rice. Furthermore, it is greatly varied in the addition of seasoning and the amount of moisture. In some variations, you get vegetables, fruit or nuts. Do it yourself and experiment with this and with that :-)

(Serves 2) 40g red lentils, 80g basmati rice, 240 ml of water, cinnamon stick 5 cm, bay leaf, 1 tsp Churna*, sea salt to taste Lens Culinaris Esculenta, Otto Wilhelm Thomé (1885) Wash 80 g basmati rice and 40 g lentils until the water runs clear. Add the lentils and rice in a saucepan together with 240 ml water, 5 cm cinnamon stick, 1 bay leaf and 1 tbsp Churna*. Let it come to a boil and simmer until the rice is tender and creamy, about 20-30 minutes. If there is no water left, turn of the flame and leaf a cloth over the pan. Add salt to taste. Serve in with a salad for example, and crispy-browned-diced-smoked-tofu.