D ~ Doré in een donderende bliksem :-)

Aardappel_J. Gourdon_P. Naudin_Nouvelle iconograhie fourragère_1865-1871_Solanum tuberosum
Solanum tuberosum_J. Gourdon_P. Naudin_Nouvelle iconograhie fourragère_1865-1871

Vandaag ga ik een beetje valsspelen: een groente met een D, die tevens leuk is voor het seizoen waar we in zitten… de Doré. Het is echter een zeer vroeg tot vroeg aardappelras en verkrijgbaar van juni tot september… dus nu helemaal nergens te koop! Toch wring ik me vandaag in deze bocht, omdat het recept perfect is voor deze dagen en je natuurlijk een alternatief kunt vinden voor de heel kruimige aardappel die het vereist. Bijvoorbeeld de Eigenheimer of de Irene – maar die beginnen niet met een D… Ik merk dat ik veel recepten heb verzameld waar een aardappel in is verwerkt: misschien komt dat door mijn grootvader zaliger. Die had een volkstuin in Rotterdam, waar hij het meest plezier beleefde aan het telen van zijn aardappelen en wel, de Doré! Hij moet één van de eersten zijn geweest die deze aardappel in zijn tuintje ging telen, want pas sinds 1947 wordt er handel in gedreven. De aardappel is ontstaan doordat ene I.H. Bierma ging kruisen met verschillende soorten aardappelen en daar in 1939 met de Doré succesvol in slaagde. Toen opa nog leefde weet ik dat er op zijn verjaardag nog vaak lachend gezegd werd, dat hij met ‘een hele school aardappelen’ thuis kwam. Als kind begreep ik de connectie niet van school met aardappelen. Later dacht ik dat dat een bekende oude uitdrukking moet zijn geweest. Als ik nu daarop ga Googlen vind ik niets… waarschijnlijk werd er zo’n beetje de hoeveelheid van een ‘klas’, zo’n 25 à 30 aardappelen, mee bedoeld. Eigenlijk wel een leuke uitdrukking! Mag die in de Van Dale worden opgenomen? Ik weet nog als de dag van gisteren dat ik mijn eerste aardappel mocht rooien: ik kon gewoon niet geloven dat er zoveel mooie, nieuwe ‘klompjes’ uit de grond kwamen. Zou Doré misschien van het Franse ‘d’or’ zijn afgeleid? Ik voelde me namelijk, misschien net als opa destijds, een echte goudgraver!

Zoete bataat_Maria Sybilla Merian_1705_Ipomoea batatas (L.) Poiret
Ipomoea batatas (L.) Poiret_Maria Sybilla Merian_1705

(4-5 pers.) 500g kruimige aardappelen, 500g zoete bataat, 2 rinse appels (bv. goudrenet),  2 uien, 2 el ghee of plantaardige olie, 2 el Churna, 1 tl geel mosterdzaad, ½ tl zout, eventueel 1 el extra mosterd, versgemalen zwarte peper

Schil de aardappelen en bataat en snijd in gelijke stukken. Snij de ui in halve ringen. Verhit de ghee in een ruime pan en voeg de mosterdzaadjes toe. Als ze beginnen te springen voeg je de ui toe. Laat deze fruiten tot ze mooi glazig zijn. De Churna kun je hierbij een laatste minuut meefruiten. Roer de aardappel- en bataatblokjes met het zout er door. Voeg nu net zoveel water toe tot alles ‘net niet’ onder staat en breng aan de kook. Laat voor ongeveer 15-20 minuten stoven met de deksel op de pan. Ondertussen kun je de appels schillen en in blokjes snijden. Voeg ze na 5-10 minuten aan de stoofpan toe. Als de aardappelen gaar zijn schenk je eventueel teveel kookvocht af en hou je dit apart. Maal er flink wat zwarte peper over en stamp het geheel tot een grove puree. Voeg zoveel kookvocht toe tot het lekker smeuïg is. Als je van pittig houdt, voeg je nog wat extra mosterd naar smaak toe. Te serveren met blokjes gerookte tofu.

Appel_J.L.A. Loiseleur-Deslongchamps_herbier général de lámateur_1839-1850_Malus Pumila Miller var. Bronderelle
Malus Pumila Miller var. Bronderelle_J.L.A. Loiseleur-Deslongchamps_herbier général de lámateur_1839-1850

D ~ Doré in a ‘thunderous lightning’ :-)
(Serves 4-5) Peel 500g potatoes (Doré or another floury potato) and 500g sweet potato, cut into equal pieces. Cut 2 onions into rings. Heat 2 tbsp ghee in a large pan and add 1 tsp mustard seeds. When they start to jump, add the onion and fry until they are translucent. Add 2 tbsp Churna together with ½ tsp salt and potato  and stir for a minute. Now add just enough water to cover the potatoes and bring to a boil. Simmer for about 15-20 minutes with the lid on the pan. Meanwhile, you can peel the apples and cut into cubes. Add them after 5-10 minutes. When the potatoes are done, pour off any excess of cooking water, keep this aside. Grind a lot of black pepper and mash the whole into a coarse puree. Add enough cooking liquid until it is nice and smooth. If you like it spicy, add some extra mustard to taste. Serve with diced smoked tofu.

C ~ Chinese kool, in een Afrikaanse stoofschotel :-)

Chinese kool_kunstenaar onbekend_Brassica pekinensis & Brassica Chinensis
Brassica Pekinensis & Brassica Chinensis_mail me s.v.p. als je de kunstenaar herkend

Zoals ik vorige week aangaf een categorie ‘Bladgroente’ te hebben, zo heb ik dat ook bij ‘Kool’. Ik weet heel goed dat dit eigenlijk geen recht doet aan de eigenheid van de verschillende soorten. Onder deze ‘Kool’ -met een grote K- schaar ik sowieso niet de rode kool, boerenkool, bloemkool, spruitjes en broccoli. Wel de witte kool, savooiekool, spitskool en de Chinese kool. Ik heb gemerkt dat deze kolen in gerechten wel redelijk uitwisselbaar zijn. Sinds mijn Spous en ik een keer een ontzettende misser hebben gemaakt met een koolgerecht, ben ik voorzichtiger geworden met het gebruik er van. Door mijn kennismaking met de Ayurvedische keuken weet ik nu waar die misser vandaan komt: de koolfamilie is koud en zwaar, dus voor sommige mensen niet zo goed te verteren. Ze vereisen veel ‘energie’ en ‘vuur’. Wij hadden de kool destijds klaargemaakt met (zware, koele) kokosmelk en een grote handvol amandelen. Onze magen hebben geloof ik wel drie dagen geprotesteerd, wisten wij veel… Voor sommige mensen is kool, juist vanwege de verkoelende en zware eigenschappen, heel erg geschikt. Je mag zelf uitvinden bij welke groep je hoort. Vandaag een gerecht met Chinese kool (deze ‘Pekinensis’ komt van Peking). Die is in mijn ervaring wel zo’n beetje het lichtgewicht onder bovengenoemde kolen. Qua smaak is hij vrij neutraal, aan de zoetige kant met een prettige knisperigheid, waardoor hij ook veel in salades wordt gebruikt. Rauwe kool… daar moet ik in de wintermaanden eerlijk gezegd helemaal niet aan denken. Wel aan een stoofschotel, niet geïnspireerd op de Chinese keuken, maar absoluut verwarmend!

Chinese mosterd_Helen Sharp_Watersketches of American plants_1888-1910_Brassica juncea
Chinese mosterd_Helen Sharp_Watersketches of American plants_1888-1910_Brassica juncea

(2-3 pers.) ½ Chinese kool, 1 grote ui, 350g aardappelen, 2 tomaten, 3 dl bouillon, 1 el ghee of olie, 1-1½ el Churna, zout en versgemalen zwarte peper

Schil de aardappelen en snij in blokjes. Snij de kool in repen en snipper de ui. Verhit de ghee en fruit de ui. Voeg de Churna toe en laat even meefruiten. Dan de aardappelen met de bouillon 5-10 minuten mee laten koken. Afhankelijk van hoe je de kool het liefste eet – nog knapperig of gaargekookt – schep je de kool bovenop de aardappelen en laat je ze zo’n 5-10 minuten meestoven. Haal het harde binnenste deel uit de tomaten en snij in stukjes. Voeg ze op het laatst toe en laat nog een paar minuten mee verwarmen. Breng op smaak met peper en zout. Serveer in een mooi versierde tajine met een paar gekookte eitjes.

Brassica rapa as Brassica campestris_J. Curtis_ British entomology_1823-1840
Brassica rapa as Brassica campestris_J. Curtis_ British entomology_1823-1840

C ~ Chinese cabbage, in an African stew :-)
Peel 350g potatoes and cut into cubes. Cut ½ Chinese cabbage into strips and chop 1 big-sized onion. Heat 1 tbsp ghee or oil and fry the onion. Add 1 tbsp Churna and allow to flavor. Add the potatoes and 3 dl vegetable stock. Cook for 5-10 minutes. Remove the hard inner part of 2 tomatoes and cut into pieces. Depending on how you prefer the cabbage – still crisp or done – you put the cabbage on top of the potatoes and simmer for another 5-10 minutes. Add the tomatoes and heat for a few minutes. Season with salt and pepper. Nice to serve in a tajine, with a few boiled eggs.