E ~ Erwt, kekers in een Chana Dal Soep

Erwt_Kikker-_ Giorgio Bonelli_Hortus Romanus juxta systema tournefortianum_1783-1816_Cicer arietinum
Cicer arietinum_ Giorgio Bonelli_Hortus Romanus juxta systema tournefortianum_1783-1816

Mijn moeder stopt me af en toe een kilo gedroogde bonen of erwten toe. Zo ook een keer een zak ‘grauwe erwten’. Hoewel dit waarschijnlijk (natuurlijk!) liefdevol bedoeld was, dacht ik toch even, “Nou ja, zeg!” Toen ik ging Googlen heb ik dat destijds niet zorgvuldig gedaan… ik was namelijk in de veronderstelling dat de grauwe erwt, een andere naam voor kikkererwt was. Vandaag heb ik eens uitgezocht, hoe het zit met al die verschillende soorten erwten. Een begin is gemaakt met deze site, waar ik mijn verwarring met de grauwe erwt begrijp. Ik lees dat keker, de oorspronkelijke Nederlandse naam voor kikkererwt, is afgeleid van het Latijnse ‘cicer(a)’ (Cicer Arietinum) Dat betekent ‘grauwe erwt’. En toen werd ‘keker’ verhaspeld met ‘keker-erwt’, dat werd ‘kikker-erwt’, te vertalen als ‘grauwe erwt-erwt’, tja… In de Ayurvedische keuken zie je het gebruik van erwten en bonen (oftewel peulvruchten) veelvuldig terug, omdat ze veel eiwitten, ijzer, B-vitamines en mineralen bevatten. De ‘andere’ kant, namelijk gasvorming, wordt ook benoemd. Daar is met voldoende laten weken, goed doorkoken, schuim op het kookvocht verwijderen, verwarmende kruiden en een slimme combinatie met andere groenten echter veel te voorkomen. Ik heb eens ergens gelezen dat iemand behoefte had, om op de verpakking van verschillende gedroogde peulvruchten de graad van gasvorming aan te geven ;-). Maar iedereen reageert verschillend, dus probeer zelf uit welke voor jou het meest geschikt zijn. Hieronder een recept met Chana dal, dat is Indiaas voor ‘gespleten kikkererwten’. ‘Chana’ staat voor kikkererwt en ‘dal’ betekent letterlijk ‘gespleten, open, gebroken’. Onder dal, dahl, daal of dhal worden ook vele gerechten verstaan, die als basis gespleten erwten, bonen of linzen hebben. Het mysterie van de grauwe erwt is nog niet opgelost, dat komt in de G-blog. En o ja, er bestaan verschillende soorten kikkererwten, maar ik wil aan de kook, dus dat lees je hier!

Cicer arietinum_J. Sibthrop_J.e. Smith_Flora Graeca_1833
Cicer arietinum_J. Sibthrop_J.e. Smith_Flora Graeca_1833

(4 pers.) 180g droge gespleten kikkererwten, 750 ml bouillon, 1 el zonnebloemolie, 1 tl zwart mosterdzaad, 1 el rijstsiroop (of andere zoete siroop), 1 el citroensap, 2 el Churna, 1 tl zout, naar keuze een stukje hete groene peper en extra korianderpoeder.

Was, week en kook de erwten voldoende, zoals beschreven hierboven. Als je minder gevoelig bent voor gasvorming, kun je de droge erwten direct in de bouillon koken, afhankelijk van de soort zo’n 45 minuten tot 1½ uur.Verhit in een kleine steelpan de zonnebloemolie en voeg de mosterdzaadjes toe.. Als ze beginnen te springen doe je dit (voorzichtig!) bij de gekookte erwten. De rest van de ingrediënten kunnen in de steelpan. Meng en verwarm dit zo’n 10 minuten en voeg als laatste toe. Te serveren met (Indiaas) brood en een extra groentegerecht.

Citrus medica L. _E. Mulsant_E. Verreaux_Histoire naturelle des oiseaux-mouches_1877
Citrus medica L. _E. Mulsant_E. Verreaux_Histoire naturelle des oiseaux-mouches_1877

C ~ Chick peas in a Chana dal soup
(Serves 4) Wash, soak and cook 180g dried split Chick peas (Chana dal) as sufficient as you can. If you are less prone to flatulence, you can directly use the dry peas to cook in 750 ml vegetable stock. Depending on the species bring to a boil for about 45 minutes to 1½ hour. Heat 1 tbsp sunflower oil in a small saucepan and add 1 tsp black mustard seeds. If they start to jump, you add this (carefully!) to the cooked peas. Heat in the saucepan 1 tbsp rice syrup (or other sweet syrup), 1 tbsp lemon juice, 2 tbsp Churna, 1 tsp sea salt, optionally a little hot green pepper and extra coriander powder. Mix and heat for about 10 minutes. Add this to the Chana dal. Serve with (Indian) bread and an extra vegetable dish.