M ~ Molsla, in een Maartse salade

Taraxacum officinale Webb_E. Korsmo_Unkrauttaflen_Weed plates_Planches des mauvaises herbes_Ugressplansjer_1934-1938
Taraxacum officinale Webb_E. Korsmo_Unkrauttaflen_Weed plates_Planches des mauvaises herbes_Ugressplansjer_1934-1938

Nog een keer een typische lente-groente. Wellicht niet zozeer te vinden in je ‘groentetas’, maar wel in je eigen tuin of elk (graag honden-vrij!) plantsoen, park of landgoed. Molsla, zo worden de vroege blaadjes van de paardenbloem genoemd, die vroeger gezocht werden in molshopen. Dat laatste omdat de blaadjes dan, net zoals witlof, geen licht krijgen en bleek blijven. Op die manier zijn ze niet zo bitter. Ik vind het zelf nog wat vroeg voor een koude salade en pluk eigenlijk het hele lente- en zomerseizoen her en der jonge -ongebleekte- paardenbloemblaadjes om te mengen in alle recepten met bladgroente of elke soort sla. Niet eens zozeer omdat ik denk dat het extra gezond is, maar ‘oogsten in het wild’ vind ik echt een feest. Misschien omdat mijn oer-instinct als ‘verzamelaar’ wordt aangeraakt? Zo heb ik 2 jaar geleden in Oostbroek – een fantastisch natuurgebiedje bij Utrecht –  heel wat ‘paardenbloembloemen’ verzameld om er jam van te maken. Héél veel werk, maar geweldig om te doen. Overigens stonden er zóveel bloemen dat je niet eens kon zien dat ik er geplukt had. Ik ga één dezer dagen kijken of ik er ouderwets in een molshoop kan wroeten voor deze Maartse molsla. En mocht je benieuwd zijn naar het recept voor de paardenbloemjam, stuur me gerust een mailtje.

Taraxacum officinale Webb_Helen Sharp_Water-color sketches of American plants, especially New England_1888-1910
Taraxacum officinale Webb_Helen Sharp_Water-color sketches of American plants, especially New England_1888-1910

(2 pers.) een flinke handvol molsla en een handvol andere (lente)bladgroente (als raapsteel of rucola), 1 kleine rode ui, 150 g couscous, 300 ml bouillon, sap en rasp van 1 (biologische) sinaasappel, 1 el ghee, 1 el Churna,  2 el extra vierge olijfolie, 120 g zwarte olijven (bv. zachte kalamata olijven), 125 g gehalveerde kleine tomaatjes, 100 g feta, zout, versgemalen zwarte peper

Snij de ui in halve ringen. Verhit de ghee in een kleine pan en voeg de ui, het mosterdzaad met de Churna toe en laat bakken tot de ringen zachtjes gebakken zijn. Voeg de bouillon toe met het sinaasappelsap en breng aan de kook. Roer de rasp door de couscous in een kom en schenk de bouillon er over. Even doorroeren en afgedekt 10 min. laten staan. Snij het paardenbloemblad en andere bladgroente in grove stukjes. Kruimel de lauwwarme couscous in een ruime schaal en voeg de olijfolie, olijven, tomaat en molsla toe. Voorzichtig omscheppen en op smaak brengen met peper en eventueel zout. Serveer de feta verkruimeld in een kommetje er bij.

Taraxacum officinale Webb_met rups en vlinder_J. Curtis_British entomology_1823-1840
Taraxacum officinale Webb_met rups en vlinder_J. Curtis_British entomology_1823-1840

D ~ Dandelion, in a  spring salad
Cut 1 small red onion into half rings. Heat 1 tbsp ghee in a small saucepan and add the onion, 1 tsp mustard seeds and 1 tbsp Churna. Cook until the rings are lightly fried. Add 300ml vegetable stock with juice of 1 (organic) orange (you also need the zest) and bring to a boil. Pour the hot stock over 150g couscous together with the zest. Stir a little, cover and leave for 10 minutes.. Cut a large handful of young dandelion leaves and a handful of other (spring) leafy vegetables (like rapini or arugula) into large pieces. Crumble the lukewarm couscous in a large bowl and add 2 tbsp extra virgin olive oil, 120g black olives (eg. soft kalamata olives), 125g halved small tomatoes and dandelion salad. Stir carefully and season with freshly ground black pepper and salt. Serve with crumbled feta.

 

C ~ Chinese kool, in een Afrikaanse stoofschotel :-)

Chinese kool_kunstenaar onbekend_Brassica pekinensis & Brassica Chinensis
Brassica Pekinensis & Brassica Chinensis_mail me s.v.p. als je de kunstenaar herkend

Zoals ik vorige week aangaf een categorie ‘Bladgroente’ te hebben, zo heb ik dat ook bij ‘Kool’. Ik weet heel goed dat dit eigenlijk geen recht doet aan de eigenheid van de verschillende soorten. Onder deze ‘Kool’ -met een grote K- schaar ik sowieso niet de rode kool, boerenkool, bloemkool, spruitjes en broccoli. Wel de witte kool, savooiekool, spitskool en de Chinese kool. Ik heb gemerkt dat deze kolen in gerechten wel redelijk uitwisselbaar zijn. Sinds mijn Spous en ik een keer een ontzettende misser hebben gemaakt met een koolgerecht, ben ik voorzichtiger geworden met het gebruik er van. Door mijn kennismaking met de Ayurvedische keuken weet ik nu waar die misser vandaan komt: de koolfamilie is koud en zwaar, dus voor sommige mensen niet zo goed te verteren. Ze vereisen veel ‘energie’ en ‘vuur’. Wij hadden de kool destijds klaargemaakt met (zware, koele) kokosmelk en een grote handvol amandelen. Onze magen hebben geloof ik wel drie dagen geprotesteerd, wisten wij veel… Voor sommige mensen is kool, juist vanwege de verkoelende en zware eigenschappen, heel erg geschikt. Je mag zelf uitvinden bij welke groep je hoort. Vandaag een gerecht met Chinese kool (deze ‘Pekinensis’ komt van Peking). Die is in mijn ervaring wel zo’n beetje het lichtgewicht onder bovengenoemde kolen. Qua smaak is hij vrij neutraal, aan de zoetige kant met een prettige knisperigheid, waardoor hij ook veel in salades wordt gebruikt. Rauwe kool… daar moet ik in de wintermaanden eerlijk gezegd helemaal niet aan denken. Wel aan een stoofschotel, niet geïnspireerd op de Chinese keuken, maar absoluut verwarmend!

Chinese mosterd_Helen Sharp_Watersketches of American plants_1888-1910_Brassica juncea
Chinese mosterd_Helen Sharp_Watersketches of American plants_1888-1910_Brassica juncea

(2-3 pers.) ½ Chinese kool, 1 grote ui, 350g aardappelen, 2 tomaten, 3 dl bouillon, 1 el ghee of olie, 1-1½ el Churna, zout en versgemalen zwarte peper

Schil de aardappelen en snij in blokjes. Snij de kool in repen en snipper de ui. Verhit de ghee en fruit de ui. Voeg de Churna toe en laat even meefruiten. Dan de aardappelen met de bouillon 5-10 minuten mee laten koken. Afhankelijk van hoe je de kool het liefste eet – nog knapperig of gaargekookt – schep je de kool bovenop de aardappelen en laat je ze zo’n 5-10 minuten meestoven. Haal het harde binnenste deel uit de tomaten en snij in stukjes. Voeg ze op het laatst toe en laat nog een paar minuten mee verwarmen. Breng op smaak met peper en zout. Serveer in een mooi versierde tajine met een paar gekookte eitjes.

Brassica rapa as Brassica campestris_J. Curtis_ British entomology_1823-1840
Brassica rapa as Brassica campestris_J. Curtis_ British entomology_1823-1840

C ~ Chinese cabbage, in an African stew :-)
Peel 350g potatoes and cut into cubes. Cut ½ Chinese cabbage into strips and chop 1 big-sized onion. Heat 1 tbsp ghee or oil and fry the onion. Add 1 tbsp Churna and allow to flavor. Add the potatoes and 3 dl vegetable stock. Cook for 5-10 minutes. Remove the hard inner part of 2 tomatoes and cut into pieces. Depending on how you prefer the cabbage – still crisp or done – you put the cabbage on top of the potatoes and simmer for another 5-10 minutes. Add the tomatoes and heat for a few minutes. Season with salt and pepper. Nice to serve in a tajine, with a few boiled eggs.

 

B ~ Bloemkool, in een Bloemige Aardappel-curry

Brassica oleracea L._J. Curtis_British entomology_1823-1840
Brassica oleracea L._J. Curtis_British entomology_1823-1840

Eigenlijk is de bloemkool geen ‘bloem’-kool. We eten deze kool namelijk in zo’n vroeg stadium dat de bloemen zich nog moeten vormen, met een duur woord, ‘de bloemknopprimordia‘. Bij de artisjok of brocolli eten we de nog nèt niet geopende, enorme cq. piepkleine, bloemknoppen. Er schijnen ook paarse, oranje en groene ‘bloemknopprimordiakolen‘ te bestaan, waarbij ik me niets voor kan stellen bij de paarse en oranje variant, hoewel, zie mijn blog over het ontstaan van onze eigen oranje wortel. Het telen van bloemkool wordt al genoemd in de 12e eeuw en wordt sinds de 16e in heel Europa verbouwd. In mijn volkstuin is het nog nooit gelukt een mooie, grote kool te krijgen. Ik denk dat ik ‘m, met de groenbemesting die ik toepas, niet genoeg mest geef, want je moet ‘m letterlijk vet mesten. Paradoxaal genoeg zorgt flinke bemesting er voor dat de knop zich juist weer niet te snel ontwikkelt! En dan hebben we nog de fascinerende Romanesco, oftewel de ‘groene torentjesbloemkool’, pas in de jaren ’80 in de vorige eeuw in Nederland geïntroduceerd. Ik vraag me ineens af of M.C. Esher zich heeft laten inspireren door deze kool want,  net als de prachtige grafische werken van Esher, is de kool opgebouwd uit een oneindige hoeveelheid details, met een motief dat zich op steeds kleinere schaal herhaalt. Esher heeft ruim 11 jaar in Rome gewoond en ik vind op Wikipedia terug dat Romanesco de naam dankt aan de eerste beschrijving in het Italië van de zestiende eeuw als broccolo romanesco oftewel broccoli van Rome”. Hij liet met zijn werk zien hoe wonderlijk en fascinerend de werkelijkheid is: daar maakt deze bloemkool in ieder geval absoluut deel van uit!  Zoals met wel meer groenten, bijna te mooi om op te eten….

Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis_uit J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_unsigned_1737
Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis_uit J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_unsigned_ 1737

(4 pers.) 1 bloemkool in kleine roosjes, 700g iets bloemige aardappelen, 2 uien, 2 teentjes knoflook, 2 el ghee of olie, 2 tl bruin mosterdzaad, 3 cm verse gemberwortel, 2 el Churna, ¾ tl zout, zwarte peper, handvol verse koriander

Schil en snijd de aardappelen in grote stukken. Verhit de ghee en laat de mosterdzaadjes in de pan poffen. Voeg dan direct de ui, fijngesneden knoflook en geraspte gemberwortel toe en bak tot de uien glazig zien. Laat de Churna, met zout en versgemalen peper even aromatiseren en voeg de aardappel toe. Roer tot deze goed bedekt zijn met het kruidenmengsel. Schenk er een flinke scheut water bij, zodat de aardappels in dit laagje gaar kunnen stoven. Al naar gelang je houdt van net geblancheerde of gare bloemkool, voeg je de roosjes toe tijdens het kookproces, na zo’n 8 à 12 minuten. Afgedekt in 15-20 minuten laten stoven. Serveer in een mooie grote schaal met de verse koriander. Heerlijk met een gekookt eitje.

C ~ Cauliflower, in a floury potato curry
(Serves 4) Peel and cut 700 g slightly floury potatoes into large chunks. Heat 2 tbsp ghee or oil and let 2 tsp mustardseeds pop in the pan. Then add 2 finely cut onions, 2 minced garlic cloves and 3 cm grated ginger. Cook until the onions are glazed. Add 2 tbsp Churna,  ¾ tsp salt and some freshly ground pepper. Stir until the potatoes are well coated with the spice mixture. Pour a dash of water, so the potatoes can cook in it. Depending on how you like to eat cauliflower – just blanched or cooked – add the florets during the cooking process, after about 8 to 12 minutes. Simmer covered for 15-20 minutes. Serve in a nice big bowl and sprinkle a handfull of fresh coriander leaves.