Q ~ Quinoa, in een ‘Hollands’ ontbijt

Chenopodium quinoa_W.H. Fitch_Curtis’s Botanical Magazine_1839
Chenopodium quinoa_W.H. Fitch_Curtis’s Botanical Magazine_1839

Oei, dat valt niet mee om in het meest vruchtbare, groeizame seizoen tussendoor een blog te schrijven. Met dit bijna tropische weer, waarin warmte en fikse hoosbuien elkaar afwisselen, groeit veel kruid op plekken in mijn tuin waar ik het liever niet wil. Iets wat sommige mensen ‘onkruid’ noemen :-). De toenemende warmte zorgt ervoor dat ik verkoeling ga zoeken. Als de zomer zich echt laat zien met hitte en droogte kan ik de schaduw opzoeken, een frisse douche of duik nemen en mijn eetpatroon een beetje aanpassen. Licht, zoet, verkoelend en vochtig eten vormen een mooi tegenwicht. De Q in ons alfabet geeft geen ruimte voor een geschikt lokaal groeiend plantje van dit seizoen. Wel voor meer verdieping in QuinoaIk dacht door het lichte korreltje dat het heel geschikt is voor typisch zomerse gerechten. Maar nu ik lees dat het plantje prima gedijt in koude gebieden, ben ik niet meer verbaasd dat Quinoa juist een verwarmend effect heeft. Niet in het minst vanwege het hoge koolhydraatgehalte. Omdat ik zelf nogal snel last van droogte heb, had ik al uit eigen ervaring gemerkt dat havermout – zoet, verwarmend, zwaar en vochtig –  een andere invloed op me uitoefent. Ineens vraag ik me af of Quinoa – zoet, verwarmend, licht en drogend – wel zo geschikt is voor de zomer…

Chenopodium quinoa_J. Kops et al._Flora Batava_1920
Chenopodium quinoa_J. Kops et al._Flora Batava_1920

Quinoa wordt van oudsher vooral gegeten door bergvolken op grotere hoogte, waar het veelal fris is, vooral in de ochtend. Het aardige is dat ik kan spelen met deze eigenschappen, nu ik me er bewust van ben. Quinoa kan ik prima in de zomer eten, door de verwarmende en droge effecten te neutraliseren. Het verwarmende temper ik door het toevoegen van verkoelende kokos en het droge wordt opgeheven door koken in genoeg vocht, water. De zoete en lichte eigenschappen blijven perfect voor de zomer. Ik hoop dat je je uitgenodigd voelt om hiermee te gaan experimenteren en wat voor jou constitutie klopt. Probeer dan overigens op zoek te gaan naar Hollandse Quinoa. Dan blijven we állemaal blij: jij èn de bergbewoners van Zuid-Amerika en India.

(2 pers.) 80-100 g Hollandse quinoa, 2 el geraspte kokos, handje rozijnen, 2 tl Pratarasa Churna, 200-240 ml water

Roer de quinoa met de kokos, rozijnen en het water in een bakje goed door en laat een nacht weken. De volgende dag in 5 minuutjes gaar koken, samen met de Churna, tot een heerlijk ontbijt. Even af laten koelen. Voor de ‘droge’ types onder ons, eventueel een eetlepel lijnzaadolie erdoor roeren. Geniet van de zomer!

Chenopodium quinoa_Francisco Javier Matis Mahecha_Mutis_Drawings of the Royal Botanical Expedition to the new Kingdom of Granada_1783-1816
Chenopodium quinoa_Francisco Javier Matis Mahecha_Mutis_Drawings of the Royal Botanical Expedition to the new Kingdom of Granada_1783-1816

 

Q ~ Quinoa, in a ‘Dutch’ breakfast
(Serves 2)  Stir 80-100 g Hollandse quinoa, 2 tbsp grated coconut, a handful of raisins and 200-240 ml water in a bowl and soak it overnight. The next day bring it to a boil together with 2 tsp Pratarasa Churna. Cook to a delicious breakfast in about 5 minutes. Let it cool. For dry types among us, stir a tablespoon of flaxseed oil through it. Enjoy your summer!

 

 

H ~ Haver(mout), hèt ‘pk’-ontbijt

Avena sativa L._J. Miller_J.S., M.B. Borckhausen_Illustratio systematis sexualis Linnaei_1770-1777
Avena sativa L._J. Miller_J.S., M.B. Borckhausen_Illustratio systematis sexualis Linnaei_1770-1777

Haver, niet voor niets gebruikt als voer voor paarden. Een paard moet ergens die pk’s vandaan halen :-). Het schijnt dat in de Griekse oudheid al haver aan paarden werd gevoerd om ze op te peppen en klaar te maken voor de strijd. Nog steeds wordt aan paarden die wat extra energie kunnen gebruiken of die een explosieve prestatie moeten leveren vaak haver bijgevoerd. Tegenwoordig noemen wij dat dus superfood ;-) Ik moet zeggen dat ik het stiekem altijd al een beetje leuk heb gevonden, dat onze grootste en sterkste zoogdieren er een vegetarisch dieet op na houden. Als ik de wetenschappers mag geloven, was het eten van vlees meer uitzondering dan regel bij dinosauriërs. De mammoet, olifant, neushoorn en nijlpaard voegen zich in dit rijtje. Dinosauriërs en de mammoet zijn niet uitgestorven doordat ze zwak en ziek werden van het eten van enkel planten, maar door een natuurramp en helaas… de mens. Om te voorkomen dat ook die andere drie uitsterven, is op dit moment het advies om als mens minder vlees tot je te nemen… doe met deze info wat je wilt. Het leuke van haver is dat het bij mensen, net als bij paarden, de productie van serotonine verhoogt. Serotonine wordt ook wel het ‘gelukshormoon’ genoemd. Het wordt vergeleken met het eten van chocolade. Alleen schiet je suikerspiegel niet als een raket omhoog. Dus begin je dag met een bordje havermout en ‘je kunt de wereld aan’!

Avena sativa L._O.W. Thomé_Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz_1885
Avena sativa L._O.W. Thomé_Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz_1885

(1 pers.) 6 el (35-40g) fijne havermoutvlokken, 1 tl Pratarasa Churna, ½ appel, in stukjes of geraspt, 1 el gewelde, gedroogde vruchten (bv. 1 dadel, 1 vijg, 1 pruim en enkele rozijnen/cranberries)

Spoel de avond van tevoren de havermout tot het water helder is. Laat de havermout en vruchten gedurende de nacht in 170-200ml water wellen. De volgende ochtend kook je de pap met de Churna in ongeveer 4 minuten tot een smeuïge pap. Afhankelijk van je dosha-type* kun je naar hartelust variëren, door de havermout te vervangen door rijstvlokken, semolina (griesmeel), amarant of quinoa. Je maakt een extra lekker ontbijt door het toevoegen van enkele amandelen of walnoten. Citroen/sinaasappelrasp maakt van je ontbijt een feest! * Neem voor vragen over je dosha-type contact op met een Ayurvedisch specialist.

Avena sativa L._F.P. Chaumeton_Flore médicale_1833
Avena sativa L._F.P. Chaumeton_Flore médicale_1833

H ~ Oats, thé ‘HP’-breakfast
(Serves 1) Rinse the night before 6 tbsp (35-40g) fine rolled oats until the water runs clear. Well the oats together with ½ apple, diced or grated and 1 tbsp soaked, dried fruits eg. one date, one plum and some raisins / cranberries – overnight in 170-200ml water. The next morning, boil the oats with 1 tsp Pratarasa Churna in about four minutes so it becomes a smooth, creamy porridge. Depending on your dosha type*, you can vary to your heart’s content, replacing the oats for rice flakes, semolina, amaranth or quinoa. You make an extra nice breakfast by adding some almonds or walnuts. Lemon / orange zest makes your breakfast a feast!
* For questions about your dosha-type contact an Ayurvedic specialist.