P ~ Peultjes of de echte suikerkrakers

Pisum sativum L._O.W. Thomé_Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz_1885
Pisum sativum L._O.W. Thomé_Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz_1885

Sugar snaps blijken een tussenvorm van de welbekende peultjes en de doperwt, ontdek ik bij een collega-blogger. Misschien niet de èchte peul bij de P,  maar bij sugar snaps eet je ook de vrucht (de peul) en niet de zaden (doperwt). Als je overigens de Nederlandse naam zou noemen – ‘suikererwt’ – zou menigeen verbaasd kijken. ‘Eten we vanavond suikererwten?’ Eigenlijk is het ook pas sinds we groenten zijn gaan wokken, dat ze de naam sugar snaps eer aan doen. Ik herinner me de grijsgroene weeïge peultjes met nootmuskaat en een klontje boter. Niets zoets meer aan. Ze werden vroeger, net als spruiten, behoorlijk lang doorgekookt. ‘Snap’ staat voor ‘iets met een scherp of krakend geluid’ en dat doen de peultjes inderdaad op een plezierige manier in je mond zodra je er op bijt. Hoe korter je ze verhit en hoe verser ze zijn, hoe zoeter. Echte ‘suikerkrakers’. Overigens wordt er wel gezegd dat je ze rauw kunt eten. In de Ayurvedische traditie is dit niet zo gebruikelijk vanwege de minder makkelijke vertering. Daarbij  geeft het Voedingscentrum aan dat verhitten nodig is om de giftige stof lectine, die alle peulvruchten in meerdere of mindere mate bevatten, af te breken. Een enkel rauw peultje of erwtje zal vast geen kwaad kunnen, maar om er een volledige salade van te maken, liever niet. Op de Seizoenskalender van Seasons, die al heel wat jaren in de deur van mijn keukenkastje hangt, zijn peultjes in mei en juni verkrijgbaar. Ook een actuele kalender van onze Zuiderburen geeft dit aan. Waarom kom ik dan afgelopen week peultjes uit Zimbabwe tegen in mijn supermarkt? Ben ik te vroeg? Wanneer en waar is de oogst van Nederland te koop? In juni en juli nog eens in de schappen kijken. Dit jaar heb ik zelf geen erwten gezaaid. Volgend jaar weer peulen telen, want ze zijn heerlijk!

Pisum sativum L._P. Bulliard_Flora Parisiensis_1776-1781
Pisum sativum L._P. Bulliard_Flora Parisiensis_1776-1781

(2 pers.) 150 g peultjes of sugar snaps, 1 rode paprika, 1 grote ui, 1 teen geraspte knoflook, 1 el geraspte verse gemberwortel, 2 tl Churna, 1 el ghee of plantaardige olie, 1 el zoete sojasaus

Pel de ui en snij in dunne ringen. Snij de paprika in reepjes. Verwijder de topjes en eventuele draden van de peultjes. Verhit de ghee of of olie en voeg de ui met de Churna toe. Bak de ui goudgeel. Voeg de gember en paprika toe. Roerbak zo’n 4 à 6 minuten. De peultjes en knoflook de laatste 2 minuten mee bakken tot de peultjes heldergroen zijn. Sojasaus, ruwe rietsuiker, zout en versgemalen zwarte peper naar smaak toevoegen. Scheutje water erbij en samen goed doorroeren. Direct serveren. Een feestmaal met pandanrijst, cassave kroepoek en een gekookt eitje.

Pisum sativum L._B.A. Auerswald, E.A. Roßmäßler_Botanische Unterhaltungen zum Verständniß der heimathlichen Flora_1858
Pisum sativum L._B.A. Auerswald, E.A. Roßmäßler_Botanische Unterhaltungen zum Verständniß der heimathlichen Flora_1858

P ~ Pea pods or the real sugar snap peas
(Serves 2) Peel 1 large onion and cut into thin rings. Cut 1 red pepper into strips. Sever the top of 150g pea pods and pull off the tough string that runs along the length of the pod.. Heat 1 tbsp ghee or vegetable oil and add the onion with 2 tsp Churna. Fry the onion until golden. Add 1 tbsp freshly grated ginger and the pepperstrips. Stir-fry about 4 to 6 minutes. Add pea pods and 1 clove grated garlic the last 2 minutes . Season with some soy sauce, raw cane sugar, salt and freshly ground black pepper. Pour 2 or 3 tbsp water with it. Stir well and serve immediately. A feast with pandan rice, cassava crackers and a boiled egg.

Advertenties

G ~ Grauwe erwt in een kleurrijke pot

Pisum sativum var. arvense L_J. Sibthrop_J.E. Smith_Flora Graeca_1830
Pisum sativum var. arvense L_J. Sibthrop_J.E. Smith_Flora Graeca_1830

Het ‘Grauwe erwt-mysterie’! Voorlopig de laatste in deze serie over de peulvruchten. Mijn grootste verwarring was die van de grauwe erwt, waarvan ik dacht dat die hetzelfde was als de kikkererwt. Nu heb ik ontdekt dat je de erwt onder kunt brengen onder de naam Pisum Sativum – met duizenden cultivars! -maar de kikkererwt ís de Cicer Arietinum, en maakt dus helemaal geen deel uit van ‘het Geslacht der Erwten’. Nog even voor de volledigheid: de boon heeft allerlei varianten onder de naam Phaseolus vulgaris. De grauwe erwt is een Pisum Sativum var. arvense L. Net als de vale erwt! Dat is een andere naam voor wat wij als kapucijner kennen, die op Wikipedia helaas ook grauwe erwt wordt genoemd… Op de site van De Bolster, een fijne groothandel in biologische zaden, wordt de grauwe erwt als ‘Capucijner Rozijnerwt’ verkocht en de kapucijner als ‘Capucijner Blauwschokker’. Inderdaad is een gebruikelijke andere naam voor grauwe erwt ‘rozijnerwt’ en de kapucijner kent een heleboel alternatieve namen als ‘blauwschokker’, ‘schokkererwt’, ‘velderwt’, ‘tuinerwt’, ‘raasdonder’, ‘grauwe gans’ (Texel) en de eerder genoemde ‘vale erwt’. De bloemen van beide erwtplanten zijn paars, maar de peul van de kapucijner is blauw/paars, terwijl die van de grauwe erwt groen is. Bovendien kan de plant van de kapucijner wel 1,5 – 2 m worden (rijstype) en haalt de grauwe erwt een maximale hoogte van 0,70 m (stamtype). Gedroogd zien kapucijners (licht- tot donkerbruin) er grappig genoeg een stuk grauwer -oftewel valer!- uit dan grauwe erwten (roodbruin). Wat mij betreft mysterie opgelost! Mocht je nog een leuk weetje hebben over de verschillen (in smaak en structuur bijvoorbeeld) of blijk ik het nog niet bij het rechte eind te hebben, dan hoor ik dat graag! 2016 is niet toevallig door de Verenigde Naties bestempeld tot Jaar van de Peulvruchten: alle blogvolgers een (peul)vruchtbaar jaar gewenst :-)

Pisum sativum var. arvense L_P.J.F. Turpin_Dictionnaire des sciences naturelles_Plates Botanique_1816-1830
Pisum sativum var. arvense L_P.J.F. Turpin_Dictionnaire des sciences naturelles_Plates Botanique_1816-1830

(4 pers.) 300 g droge grauwe erwten, 150 g blanke rozijnen, 2 grote uien, 200 g rooktofu, 2 el ghee of olie, 2 el Churna, eventueel ½ tl ‘smoked’ paprikapoeder, zout en versgemalen peper

Was de erwten en zet ze een nacht in de week. Al naargelang je smaak – al dente of doorgekookt – laat je de erwten zo’n 1,5 – 3 uur koken. Het laatste half uur kook je de rozijnen mee. Dan kun je de ui in ringen snijden. Verhit 1 el ghee en aromatiseer de Churna. Voeg de uienringen toe en laat deze zo lang bakken dat ze lichtjes bruin en zacht zijn. Hou apart en verhit de overige ghee om de rooktofu in blokjes krokant te bakken. Voeg de uienringen en de tofu bij de gare erwten. Serveer dit met één of meerdere ingrediënten die je nog in huis hebt: mosterd, augurken, zilveruitjes, piccalilly en balsamico azijn. Met een extra klont roomboter en bruine basterdsuiker óf met azijn en stroop benadert deze maaltijd een paar oude streekgerechten uit Friesland.

Pisum sativum var. arvense L_J. Gourdon_P. Naudin_Nouvelle iconographie fourragère_1865-1871
Pisum sativum var. arvense L_J. Gourdon_P. Naudin_Nouvelle iconographie fourragère_1865-1871

G ~ Grey peas in a colourfull dish with golden raisins
Wash 300 g dried grey peas and soak them overnight. Depending on your taste – al dente or cooked – cook the peas for 1,5 – 3 hours. The last half hour boil with 150 g golden raisins. Cut 2 large onions into rings. Heat 1 tbsp of ghee or oil and flavor 2 tbsp Churna (and ½ tsp ‘smoked’ paprika if you prefer) Add the onion so they become lightly brown and soft. Keep separate and heat another tbsp ghee for frying 200 g smoked tofu, cubed. Add the onion and tofu to the cooked peas. Serve with one or more ingredients you have at home: mustard, gherkins, pickled onions, pickles and balsamic vinegar. With an extra lump of butter and brown sugar or with vinegar and syrup this meal approaches some traditional dishes from Friesland.