N ~ Nicola, in een ‘alledaagse’ Aloo nariyal raita

Solanum tuberosum_A. Millot_Revue horticole_1852-1974
Solanum tuberosum_A. Millot_Revue horticole_1852-1974

Ja, ik doe het weer. Mijn voorliefde voor de aardappel is groot! Vandaag een blog met een N-groente, en tot mijn grote vreugde ontdek ik dat het aardappelras ‘Nicola’, dat ik al jaren hier en daar in een supermarkt als heel gewone, ‘gangbare‘ aardappel tegenkom, nu ook een biologische variant kent. In aardappelland, waarschijnlijk omdat er zóveel aardappelliefhebbers zijn, zijn gangbare aardappels heel talrijk omdat die massale productie opleveren. Voor dit jaar ben ik te laat met mijn ontdekking, want mijn Spous en ik hebben begin april een 10-tal Sarpo Mira’s in de Volkstuin gezet en daar geldt de regel dat je niet meer dan ¼ deel van je tuin met eenzelfde groente mag beplanten. De Nicola gaat dus volgend jaar bij ons ‘in de klei’. Het is overigens de eerste keer dat ik officiële ‘pootaardappelen’ heb gekocht. Of je ‘gewone’ consumptie- of ‘officiële’ pootaardappelen wil planten, mag je zelf ontdekken. Ik verzamel meestal de kleinste aardappeltjes in de winkel van Jaap, vanaf februari. Dit jaar heb ik als experiment twee ‘Carolus’-sen in de achtertuin gezet. Die laatste heb ik apart gehouden van het ‘kilo-tje biologisch’ bij de Albert Heijn. Degene die in de maand mei de leukste ervaring deelt – met het poten of oogsten van aardappelen – krijgt een zakje Chat Masala toegestuurd!

Cocos nucifera L._F.E. Köhler_Medizinal Pflanzen_1890
Cocos nucifera L._F.E. Köhler_Medizinal Pflanzen_1890

(bijgerecht, 4 pers.) 5 middelgrote (biologische) vastkokende aardappelen, 3 dl yoghurt, 100 g geraspte kokos (even  laten weken in glas heet water), 1 el ghee of plantaardige olie, 1 tl mosterdzaad, 1 el Chat Masala, 1 el versgeraspte gemberwortel, stukje Spaanse peper, versgemalen zwarte peper & zout naar smaak

Kook de aardappelen – liefst in de schil – gaar.  Daarna pellen en in blokjes van ongeveer 2 cm snijden. Doe ze in een mooie grote schaal en laat afkoelen. Meng de yoghurt, zout en kokos. Verhit de ghee of olie en voeg het mosterdzaad toe. Als de zaadjes springen voeg je snel de gember, Chat Masala en Spaanse peper toe en roer je dit een paar seconden door. Giet dit mengsel voorzichtig bij de yoghurt en schep het dan door de aardappelstukjes. Zorg dat alles gelijkmatig bedekt is. Deze raita kun je bij wijze van spreken elke dag serveren, want het smaakt heerlijk bij elke maaltijd.

Capsicum annuum L._O.C. Berg_C.F. Schmidt_Atlas der officinellen Pflanzen_1891-1893
Capsicum annuum L._O.C. Berg_C.F. Schmidt_Atlas der officinellen Pflanzen_1891-1893

N ~ Nicola, in an ‘everyday’ Aloo nariyal raita
(Side dish, serves 4) Cut and cook 5 medium (organic) potatoes properly. Put them in a nice big bowl to cool down. Mix 3 dl yoghurt, 100g grated coconut (fresh or soaked in hot water) and ¼ tsp Himalayan salt. Heat 1 tbsp ghee or vegetable oil and add 1 tsp mustard seeds. When the seeds start to jump add 1 tbsp Chat Masala, 1 tbsp freshly grated ginger root, ½ sliced red hot chili pepper. Stir a few seconds until the flavour is gettig really nice. Pour this mixture gently with the yogurt and mix it with the potato dices. Make sure everything is evenly coated. Add freshly ground black pepper to taste. This raita could go along on your table all summer long!

E ~ Erwt, kekers in een Chana Dal Soep

Erwt_Kikker-_ Giorgio Bonelli_Hortus Romanus juxta systema tournefortianum_1783-1816_Cicer arietinum
Cicer arietinum_ Giorgio Bonelli_Hortus Romanus juxta systema tournefortianum_1783-1816

Mijn moeder stopt me af en toe een kilo gedroogde bonen of erwten toe. Zo ook een keer een zak ‘grauwe erwten’. Hoewel dit waarschijnlijk (natuurlijk!) liefdevol bedoeld was, dacht ik toch even, “Nou ja, zeg!” Toen ik ging Googlen heb ik dat destijds niet zorgvuldig gedaan… ik was namelijk in de veronderstelling dat de grauwe erwt, een andere naam voor kikkererwt was. Vandaag heb ik eens uitgezocht, hoe het zit met al die verschillende soorten erwten. Een begin is gemaakt met deze site, waar ik mijn verwarring met de grauwe erwt begrijp. Ik lees dat keker, de oorspronkelijke Nederlandse naam voor kikkererwt, is afgeleid van het Latijnse ‘cicer(a)’ (Cicer Arietinum) Dat betekent ‘grauwe erwt’. En toen werd ‘keker’ verhaspeld met ‘keker-erwt’, dat werd ‘kikker-erwt’, te vertalen als ‘grauwe erwt-erwt’, tja… In de Ayurvedische keuken zie je het gebruik van erwten en bonen (oftewel peulvruchten) veelvuldig terug, omdat ze veel eiwitten, ijzer, B-vitamines en mineralen bevatten. De ‘andere’ kant, namelijk gasvorming, wordt ook benoemd. Daar is met voldoende laten weken, goed doorkoken, schuim op het kookvocht verwijderen, verwarmende kruiden en een slimme combinatie met andere groenten echter veel te voorkomen. Ik heb eens ergens gelezen dat iemand behoefte had, om op de verpakking van verschillende gedroogde peulvruchten de graad van gasvorming aan te geven ;-). Maar iedereen reageert verschillend, dus probeer zelf uit welke voor jou het meest geschikt zijn. Hieronder een recept met Chana dal, dat is Indiaas voor ‘gespleten kikkererwten’. ‘Chana’ staat voor kikkererwt en ‘dal’ betekent letterlijk ‘gespleten, open, gebroken’. Onder dal, dahl, daal of dhal worden ook vele gerechten verstaan, die als basis gespleten erwten, bonen of linzen hebben. Het mysterie van de grauwe erwt is nog niet opgelost, dat komt in de G-blog. En o ja, er bestaan verschillende soorten kikkererwten, maar ik wil aan de kook, dus dat lees je hier!

Cicer arietinum_J. Sibthrop_J.e. Smith_Flora Graeca_1833
Cicer arietinum_J. Sibthrop_J.e. Smith_Flora Graeca_1833

(4 pers.) 180g droge gespleten kikkererwten, 750 ml bouillon, 1 el zonnebloemolie, 1 tl zwart mosterdzaad, 1 el rijstsiroop (of andere zoete siroop), 1 el citroensap, 2 el Churna, 1 tl zout, naar keuze een stukje hete groene peper en extra korianderpoeder.

Was, week en kook de erwten voldoende, zoals beschreven hierboven. Als je minder gevoelig bent voor gasvorming, kun je de droge erwten direct in de bouillon koken, afhankelijk van de soort zo’n 45 minuten tot 1½ uur.Verhit in een kleine steelpan de zonnebloemolie en voeg de mosterdzaadjes toe.. Als ze beginnen te springen doe je dit (voorzichtig!) bij de gekookte erwten. De rest van de ingrediënten kunnen in de steelpan. Meng en verwarm dit zo’n 10 minuten en voeg als laatste toe. Te serveren met (Indiaas) brood en een extra groentegerecht.

Citrus medica L. _E. Mulsant_E. Verreaux_Histoire naturelle des oiseaux-mouches_1877
Citrus medica L. _E. Mulsant_E. Verreaux_Histoire naturelle des oiseaux-mouches_1877

C ~ Chick peas in a Chana dal soup
(Serves 4) Wash, soak and cook 180g dried split Chick peas (Chana dal) as sufficient as you can. If you are less prone to flatulence, you can directly use the dry peas to cook in 750 ml vegetable stock. Depending on the species bring to a boil for about 45 minutes to 1½ hour. Heat 1 tbsp sunflower oil in a small saucepan and add 1 tsp black mustard seeds. If they start to jump, you add this (carefully!) to the cooked peas. Heat in the saucepan 1 tbsp rice syrup (or other sweet syrup), 1 tbsp lemon juice, 2 tbsp Churna, 1 tsp sea salt, optionally a little hot green pepper and extra coriander powder. Mix and heat for about 10 minutes. Add this to the Chana dal. Serve with (Indian) bread and an extra vegetable dish.

D ~ Doré in een donderende bliksem :-)

Aardappel_J. Gourdon_P. Naudin_Nouvelle iconograhie fourragère_1865-1871_Solanum tuberosum
Solanum tuberosum_J. Gourdon_P. Naudin_Nouvelle iconograhie fourragère_1865-1871

Vandaag ga ik een beetje valsspelen: een groente met een D, die tevens leuk is voor het seizoen waar we in zitten… de Doré. Het is echter een zeer vroeg tot vroeg aardappelras en verkrijgbaar van juni tot september… dus nu helemaal nergens te koop! Toch wring ik me vandaag in deze bocht, omdat het recept perfect is voor deze dagen en je natuurlijk een alternatief kunt vinden voor de heel kruimige aardappel die het vereist. Bijvoorbeeld de Eigenheimer of de Irene – maar die beginnen niet met een D… Ik merk dat ik veel recepten heb verzameld waar een aardappel in is verwerkt: misschien komt dat door mijn grootvader zaliger. Die had een volkstuin in Rotterdam, waar hij het meest plezier beleefde aan het telen van zijn aardappelen en wel, de Doré! Hij moet één van de eersten zijn geweest die deze aardappel in zijn tuintje ging telen, want pas sinds 1947 wordt er handel in gedreven. De aardappel is ontstaan doordat ene I.H. Bierma ging kruisen met verschillende soorten aardappelen en daar in 1939 met de Doré succesvol in slaagde. Toen opa nog leefde weet ik dat er op zijn verjaardag nog vaak lachend gezegd werd, dat hij met ‘een hele school aardappelen’ thuis kwam. Als kind begreep ik de connectie niet van school met aardappelen. Later dacht ik dat dat een bekende oude uitdrukking moet zijn geweest. Als ik nu daarop ga Googlen vind ik niets… waarschijnlijk werd er zo’n beetje de hoeveelheid van een ‘klas’, zo’n 25 à 30 aardappelen, mee bedoeld. Eigenlijk wel een leuke uitdrukking! Mag die in de Van Dale worden opgenomen? Ik weet nog als de dag van gisteren dat ik mijn eerste aardappel mocht rooien: ik kon gewoon niet geloven dat er zoveel mooie, nieuwe ‘klompjes’ uit de grond kwamen. Zou Doré misschien van het Franse ‘d’or’ zijn afgeleid? Ik voelde me namelijk, misschien net als opa destijds, een echte goudgraver!

Zoete bataat_Maria Sybilla Merian_1705_Ipomoea batatas (L.) Poiret
Ipomoea batatas (L.) Poiret_Maria Sybilla Merian_1705

(4-5 pers.) 500g kruimige aardappelen, 500g zoete bataat, 2 rinse appels (bv. goudrenet),  2 uien, 2 el ghee of plantaardige olie, 2 el Churna, 1 tl geel mosterdzaad, ½ tl zout, eventueel 1 el extra mosterd, versgemalen zwarte peper

Schil de aardappelen en bataat en snijd in gelijke stukken. Snij de ui in halve ringen. Verhit de ghee in een ruime pan en voeg de mosterdzaadjes toe. Als ze beginnen te springen voeg je de ui toe. Laat deze fruiten tot ze mooi glazig zijn. De Churna kun je hierbij een laatste minuut meefruiten. Roer de aardappel- en bataatblokjes met het zout er door. Voeg nu net zoveel water toe tot alles ‘net niet’ onder staat en breng aan de kook. Laat voor ongeveer 15-20 minuten stoven met de deksel op de pan. Ondertussen kun je de appels schillen en in blokjes snijden. Voeg ze na 5-10 minuten aan de stoofpan toe. Als de aardappelen gaar zijn schenk je eventueel teveel kookvocht af en hou je dit apart. Maal er flink wat zwarte peper over en stamp het geheel tot een grove puree. Voeg zoveel kookvocht toe tot het lekker smeuïg is. Als je van pittig houdt, voeg je nog wat extra mosterd naar smaak toe. Te serveren met blokjes gerookte tofu.

Appel_J.L.A. Loiseleur-Deslongchamps_herbier général de lámateur_1839-1850_Malus Pumila Miller var. Bronderelle
Malus Pumila Miller var. Bronderelle_J.L.A. Loiseleur-Deslongchamps_herbier général de lámateur_1839-1850

D ~ Doré in a ‘thunderous lightning’ :-)
(Serves 4-5) Peel 500g potatoes (Doré or another floury potato) and 500g sweet potato, cut into equal pieces. Cut 2 onions into rings. Heat 2 tbsp ghee in a large pan and add 1 tsp mustard seeds. When they start to jump, add the onion and fry until they are translucent. Add 2 tbsp Churna together with ½ tsp salt and potato  and stir for a minute. Now add just enough water to cover the potatoes and bring to a boil. Simmer for about 15-20 minutes with the lid on the pan. Meanwhile, you can peel the apples and cut into cubes. Add them after 5-10 minutes. When the potatoes are done, pour off any excess of cooking water, keep this aside. Grind a lot of black pepper and mash the whole into a coarse puree. Add enough cooking liquid until it is nice and smooth. If you like it spicy, add some extra mustard to taste. Serve with diced smoked tofu.

C ~ Chinese kool, in een Afrikaanse stoofschotel :-)

Chinese kool_kunstenaar onbekend_Brassica pekinensis & Brassica Chinensis
Brassica Pekinensis & Brassica Chinensis_mail me s.v.p. als je de kunstenaar herkend

Zoals ik vorige week aangaf een categorie ‘Bladgroente’ te hebben, zo heb ik dat ook bij ‘Kool’. Ik weet heel goed dat dit eigenlijk geen recht doet aan de eigenheid van de verschillende soorten. Onder deze ‘Kool’ -met een grote K- schaar ik sowieso niet de rode kool, boerenkool, bloemkool, spruitjes en broccoli. Wel de witte kool, savooiekool, spitskool en de Chinese kool. Ik heb gemerkt dat deze kolen in gerechten wel redelijk uitwisselbaar zijn. Sinds mijn Spous en ik een keer een ontzettende misser hebben gemaakt met een koolgerecht, ben ik voorzichtiger geworden met het gebruik er van. Door mijn kennismaking met de Ayurvedische keuken weet ik nu waar die misser vandaan komt: de koolfamilie is koud en zwaar, dus voor sommige mensen niet zo goed te verteren. Ze vereisen veel ‘energie’ en ‘vuur’. Wij hadden de kool destijds klaargemaakt met (zware, koele) kokosmelk en een grote handvol amandelen. Onze magen hebben geloof ik wel drie dagen geprotesteerd, wisten wij veel… Voor sommige mensen is kool, juist vanwege de verkoelende en zware eigenschappen, heel erg geschikt. Je mag zelf uitvinden bij welke groep je hoort. Vandaag een gerecht met Chinese kool (deze ‘Pekinensis’ komt van Peking). Die is in mijn ervaring wel zo’n beetje het lichtgewicht onder bovengenoemde kolen. Qua smaak is hij vrij neutraal, aan de zoetige kant met een prettige knisperigheid, waardoor hij ook veel in salades wordt gebruikt. Rauwe kool… daar moet ik in de wintermaanden eerlijk gezegd helemaal niet aan denken. Wel aan een stoofschotel, niet geïnspireerd op de Chinese keuken, maar absoluut verwarmend!

Chinese mosterd_Helen Sharp_Watersketches of American plants_1888-1910_Brassica juncea
Chinese mosterd_Helen Sharp_Watersketches of American plants_1888-1910_Brassica juncea

(2-3 pers.) ½ Chinese kool, 1 grote ui, 350g aardappelen, 2 tomaten, 3 dl bouillon, 1 el ghee of olie, 1-1½ el Churna, zout en versgemalen zwarte peper

Schil de aardappelen en snij in blokjes. Snij de kool in repen en snipper de ui. Verhit de ghee en fruit de ui. Voeg de Churna toe en laat even meefruiten. Dan de aardappelen met de bouillon 5-10 minuten mee laten koken. Afhankelijk van hoe je de kool het liefste eet – nog knapperig of gaargekookt – schep je de kool bovenop de aardappelen en laat je ze zo’n 5-10 minuten meestoven. Haal het harde binnenste deel uit de tomaten en snij in stukjes. Voeg ze op het laatst toe en laat nog een paar minuten mee verwarmen. Breng op smaak met peper en zout. Serveer in een mooi versierde tajine met een paar gekookte eitjes.

Brassica rapa as Brassica campestris_J. Curtis_ British entomology_1823-1840
Brassica rapa as Brassica campestris_J. Curtis_ British entomology_1823-1840

C ~ Chinese cabbage, in an African stew :-)
Peel 350g potatoes and cut into cubes. Cut ½ Chinese cabbage into strips and chop 1 big-sized onion. Heat 1 tbsp ghee or oil and fry the onion. Add 1 tbsp Churna and allow to flavor. Add the potatoes and 3 dl vegetable stock. Cook for 5-10 minutes. Remove the hard inner part of 2 tomatoes and cut into pieces. Depending on how you prefer the cabbage – still crisp or done – you put the cabbage on top of the potatoes and simmer for another 5-10 minutes. Add the tomatoes and heat for a few minutes. Season with salt and pepper. Nice to serve in a tajine, with a few boiled eggs.

 

B ~ Bloemkool, in een Bloemige Aardappel-curry

Brassica oleracea L._J. Curtis_British entomology_1823-1840
Brassica oleracea L._J. Curtis_British entomology_1823-1840

Eigenlijk is de bloemkool geen ‘bloem’-kool. We eten deze kool namelijk in zo’n vroeg stadium dat de bloemen zich nog moeten vormen, met een duur woord, ‘de bloemknopprimordia‘. Bij de artisjok of brocolli eten we de nog nèt niet geopende, enorme cq. piepkleine, bloemknoppen. Er schijnen ook paarse, oranje en groene ‘bloemknopprimordiakolen‘ te bestaan, waarbij ik me niets voor kan stellen bij de paarse en oranje variant, hoewel, zie mijn blog over het ontstaan van onze eigen oranje wortel. Het telen van bloemkool wordt al genoemd in de 12e eeuw en wordt sinds de 16e in heel Europa verbouwd. In mijn volkstuin is het nog nooit gelukt een mooie, grote kool te krijgen. Ik denk dat ik ‘m, met de groenbemesting die ik toepas, niet genoeg mest geef, want je moet ‘m letterlijk vet mesten. Paradoxaal genoeg zorgt flinke bemesting er voor dat de knop zich juist weer niet te snel ontwikkelt! En dan hebben we nog de fascinerende Romanesco, oftewel de ‘groene torentjesbloemkool’, pas in de jaren ’80 in de vorige eeuw in Nederland geïntroduceerd. Ik vraag me ineens af of M.C. Esher zich heeft laten inspireren door deze kool want,  net als de prachtige grafische werken van Esher, is de kool opgebouwd uit een oneindige hoeveelheid details, met een motief dat zich op steeds kleinere schaal herhaalt. Esher heeft ruim 11 jaar in Rome gewoond en ik vind op Wikipedia terug dat Romanesco de naam dankt aan de eerste beschrijving in het Italië van de zestiende eeuw als broccolo romanesco oftewel broccoli van Rome”. Hij liet met zijn werk zien hoe wonderlijk en fascinerend de werkelijkheid is: daar maakt deze bloemkool in ieder geval absoluut deel van uit!  Zoals met wel meer groenten, bijna te mooi om op te eten….

Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis_uit J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_unsigned_1737
Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis_uit J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_unsigned_ 1737

(4 pers.) 1 bloemkool in kleine roosjes, 700g iets bloemige aardappelen, 2 uien, 2 teentjes knoflook, 2 el ghee of olie, 2 tl bruin mosterdzaad, 3 cm verse gemberwortel, 2 el Churna, ¾ tl zout, zwarte peper, handvol verse koriander

Schil en snijd de aardappelen in grote stukken. Verhit de ghee en laat de mosterdzaadjes in de pan poffen. Voeg dan direct de ui, fijngesneden knoflook en geraspte gemberwortel toe en bak tot de uien glazig zien. Laat de Churna, met zout en versgemalen peper even aromatiseren en voeg de aardappel toe. Roer tot deze goed bedekt zijn met het kruidenmengsel. Schenk er een flinke scheut water bij, zodat de aardappels in dit laagje gaar kunnen stoven. Al naar gelang je houdt van net geblancheerde of gare bloemkool, voeg je de roosjes toe tijdens het kookproces, na zo’n 8 à 12 minuten. Afgedekt in 15-20 minuten laten stoven. Serveer in een mooie grote schaal met de verse koriander. Heerlijk met een gekookt eitje.

C ~ Cauliflower, in a floury potato curry
(Serves 4) Peel and cut 700 g slightly floury potatoes into large chunks. Heat 2 tbsp ghee or oil and let 2 tsp mustardseeds pop in the pan. Then add 2 finely cut onions, 2 minced garlic cloves and 3 cm grated ginger. Cook until the onions are glazed. Add 2 tbsp Churna,  ¾ tsp salt and some freshly ground pepper. Stir until the potatoes are well coated with the spice mixture. Pour a dash of water, so the potatoes can cook in it. Depending on how you like to eat cauliflower – just blanched or cooked – add the florets during the cooking process, after about 8 to 12 minutes. Simmer covered for 15-20 minutes. Serve in a nice big bowl and sprinkle a handfull of fresh coriander leaves.

V ~ Venkel, opnieuw een zoete verleiding

“Zoete van Florence”, “Zoete Bologneser”, “Zefa Fino”, “Solaris”, “Perfektion”, “Romanesco”. Tot de verbeelding sprekende namen van rassen van de knolvenkel. Ooit had ik venkelzaadjes uit ‘de winkel van Jaap’ gekocht. Ze zagen er zo mooi uit dat ik zo’n vermoeden had dat ze kiemkrachtig waren. En dat waren ze ook… ware het niet dat ik toen niet het verschil kende van venkel mèt en venkel zónder knol. Of beter gezegd ‘bol’, want het is geen wortel, maar het zijn de verdikte bladstengels die we als groente eten. Toen het tijd was voor de oogst, kwam er maar geen knol tevoorschijn.

Foeniculum vulgare Miller_O.W. Thomé_1885
Foeniculum vulgare var. vulgare Miller_O.W. Thomé_1885

Ik bleek met de variant van doen te hebben die enkel dunne stelen en zoete zaadjes vormt. Hoewel ik de zaadjes destijds ‘als’ thee had gekocht, wist ik niet dat het om verschillende soorten ging. Na behoorlijk wat onderzoek blijkt dat er min of meer drie varianten bestaan. Vandaag ga ik voor het goede doel met wat Latijnse namen strooien, mocht je namelijk venkelknóllen willen zaaien. Venkel heet in het algemeen Foeniculum vulgare (in 1768 zo genoemd door de plantkundige Philip Miller). De variant ‘dulce’ geeft venkelblád, ook wel zoete venkel, roomse venkel of tuinvenkel genoemd. De bittere of wilde venkel is de variant ‘vulgare’ (vert. gewoon of vulgair) Dus Foelicum vulgare var. vulgare… met alleen blád en zaden, die zoals de naam aangeeft ietwat bitter zijn. Wat je moet zaaien voor een knol is de variant ‘Azoricum’ (van de Azoren, Portugal). Ik heb er ooit over gedacht om mijn blog de Culinaire Botanica te noemen. Gelukkig heb ik dat niet gedaan, want ik heb ontzettend veel moeite moeten doen om bovenstaande namen uit elkaar te rafelen. Misschien lees je dat hier nu niet uit, maar ik had die blognaam niet in de verste verte waar kunnen maken!

Foeniculum Vulgare var. Azoricum_A.S._2015
Foeniculum Vulgare var. Azoricum_A.S._2015

(2 pers.) 1 venkelknol, 250 g kerstomaatjes, 1 teentje knoflook, afgeriste blaadjes van paar takjes verse tijm, 1 tl Churna*, 1 el olijfolie, 20 g roomboter, 100 ml witte wijn, zout en versgemalen zwarte peper

Verwarm de oven voor op 220ºC. Haal de harde binnenkant van de knol weg, hou groene, jonge pluimpjes apart en snij de rest in stukjes. Kook de venkel 8 minuten. Kerf intussen de kerstomaatjes in, zodat je ze straks in het kookvocht van de venkel kunt dopen (± 2 min.) om de velletjes te verwijderen. Het verwijderen van de velletjes kost wat tijd, maar is absoluut de moeite waard! Doe de gekookte venkel in de schaal, samen met de tomaatjes en de pluimpjes. Roer de tijm, olijfolie, geraspte of geperste knoflook, Churna* en wat extra zout en versgemalen peper door de wijn. Giet dit mengsel over de venkel en tomaat. Verdeel er wat boter in kleine klontjes over. Zo’n 25 minuten in de oven laten garen. In het kookvocht van de venkel kun je ook nog iets kruimige aardappels koken. Die zijn er namelijk heerlijk bij!

F ~ Fennel, another sweet temptation
Preheat the oven to 220ºC. Remove the hard interior of 1 bub fennel. Keep the green, young tufts apart and cut the rest into pieces. Cook the fennel 8 minutes. In the meantime slice a shallow X into the bottom of 250 g cherrytomatoes (opposite the stem side), using a sharp knife. When the fennel is done, remove it with a skimmer. Now you can gently put the tomatoes into the broth that is left for about 1 min. When the tomatoes are cooled down you van peel of the skin. Removing the skins takes some time, but is definitely worth it! Put the cooked fennel into a bowl, along with the tomatoes and the tufts. Stir destemmed leaves of few sprigs of fresh thyme, 1 tbsp olive oil, 1 grated or crushed clove of garlic, 1 tsp Churna* and some extra salt and freshly ground pepper with 100 ml white wine. Pour this mixture over the fennel and tomato. Spread some butter in small lumps over it. Heat for about 25 minutes in the oven. In the broth that is left, you can also cook some floury potatoes. They are delicious with this meal!

U ~ Ui, een zoet huwelijk met aardappel in een smeuïge curry

Met uien heb ik een dubbele verhouding. Ik gebruik ze – net als velen – graag als smaakmaker. Dit veelzijdige lid van de lookfamilie herbergt vele kwaliteiten: scherp en zoet, een fijne structuur, knapperig en zowel te snipperen als in mooie ringen en halve manen te snijden. Afhankelijk van de soort verschillen ze in scherpte en zoetheid. Bovendien kun je door het bakken de zoetheid ervan nog meer naar voren laten komen (karamelliseren). Als uien rauw of niet lang genoeg gebakken worden geserveerd, dan gaat mijn maag protesteren. Nu ik me een beetje heb verdiept in de Ayurvedische keuken, dan blijkt dat uien, hoewel ze scherp van smaak zijn, toch een verkoelend effect op je spijsvertering hebben. Dat wil zeggen dat ze de vertering verhinderen. Ik beaam dat dus ten volle! Iedereen zit anders in elkaar, dus er zullen ook mensen zijn die op zijn tijd best een rauw uitje kunnen verdragen. Ik gebruik bij voorkeur rode uien omdat ze wat milder zijn. In de Vedische keuken worden bijna alle leden van de lookfamilie zelfs vermeden en vervangen door het kruid asafoetida (familie van de venkel). Dit vanwege vanwege de geur en uitwerking op het lichaam: de loken schijnen een enorme hartstocht bij zich te dragen die je balans kunnen verstoren. In de Ayurvedische keuken daarentegen worden de medicinale eigenschappen dan weer hoog aangeslagen. Genoeg reden dus voor een haat-liefde-verhouding :-)

Title: Tab XXII Source: Chromolithograph plate, Album Benary, Vol VI, Benary,Ernst (1819-1893) 1879. Description: A Chromolithograph plate of Onion varieties taken from the Album Benary. The Album contains 28 colour plates in total of vegetable varieties by Ernst Benary which are named in the accompanying page in German, English, French and Russian. Date: 1879
Allium cepa_Ernst Benary_1879

(4 pers.) 2 grote rode uien, 2 teentjes knoflook, 750g iets kruimige aardappelen, 100g verse doperwten, 2 el ghee of olie, 2 tl mosterdzaad,, 2 tl vers geraspte gemberwortel, 2 el Churna*,  2 el gehakte verse munt

Snij de uien overlangs zodat je halve maantjes krijgt. De knoflook kun je snipperen of persen. Schil de aardappel en snij in grove stukken. Verhit de ghee of olie in een grote pan en laat de mosterdzaadjes erin bakken tot ze gaan poffen. Voeg de ui, knoflook en gember toe. Bak lang genoeg tot de uien mooi glazig zijn. Roer Churna* en aardappelblokjes er door tot alles goed gemengd is. Voeg zoveel water toe dat de aardappelen in een klein laagje water staan. Net genoeg dat ze gaar worden en straks toch alle vocht door het mengsel is opgenomen.Ongeveer 15-20 minuten afgedekt laten koken. Voeg de erwtjes in de laatste 3-5 minuten toe. Vlak voor het serveren voeg je de fijngehakte munt toe. Heerlijk met een yoghurt-raïta.

U ~ Onion, a sweet marriage with potato in a creamy curry
Cut 2 large red onions lengthwise so you get half moonparts and chop or press  2 cloves of garlic. Peel 750g floury potatoes and cut into large cubes. Heat 2 tbsp ghee or oil in a large pan and fry 1 tsp mustard seeds until they start popping. Add the onion, garlic and 2 tsp freshly grated ginger. Cook the onions slowly until they are nicely caramelized. Add 2 tbsp Churna* and the potatoes. Stir well for a minute. Add as much water that the potatoes will get done, but not too much so the water will be vaporized at the end. Cook with a lid for about 15-20 minutes . Add the peas in the last 3-5 minutes. Just before serving, add 2 tbsp chopped mint. Delicious with a yogurt raita.