R ~ Rijst, in een Indiase saffraanpudding

Gerst_A. van der Swaluw_2016_Hordeum vulgare
Gerst_A. van der Swaluw_2016_Hordeum vulgare

Ayurveda is nooit ver weg. Dit jaar heb ik voor het eerst kennis gemaakt met de (Belgische) Ardennen, bij de slingerstromende Semois, met leuke paden langs gemoedelijke dorpjes. Ik was deze vakantie volledig gefascineerd door de grassen die bijna allemaal in bloei stonden. Van piepkleine aartjes tot heel hoge pluimen van zo’n anderhalve meter hoog. De velden met gerst en tarwe hadden een magische, blauwgroene kleur. Ècht een zee van granen oftewel grassen. Mooi! De hooikoorts nam ik op de koop toe (met de goede remedie van mijn collega was ik thuis zo weer van de verschijnselen af).
Fascinerend vind ik het dat alle granen die wij kennen de zaadjes zijn van behoorlijk uit de kluiten gewassen gras. De grotendeels nomadisch levende volken in de prehistorie verzamelden al graankorrels van wilde grassen. Lang voor het begin van onze jaartelling werden de planten in cultuur gebracht. In Europa was gerst de eerste gekweekte graansoort. Rijst maakt ook deel uit van de granen, dus de Gramineae of Poaceae, de grassenfamilie. Het is in warmere streken voor veel mensen de belangrijkste voedselbron. Waar we in het Westen granen meestal als bijgerecht zien, kan het heel goed zorgen voor een gezonde en smakelijke hoofdmaaltijd. Ze bevatten zetmeel, een beetje eiwit, vitamine B, mineralen en vezels. Als je wat langer kauwt op ongezoete, gekookte rijst, merk je dat de zoete smaak naar voren komt. Granen hebben een zoet karakter en dat heeft een aardend effect. Vanwege deze aardende en kalmerende werking voelen we ons vaak door granen aangetrokken. Eén van mijn fijnste jeugdherinneringen is, dat we thuis heel af en toe rijstepap als hoofdgerecht kregen. Misschien kwam het door de melk, custard, kaneel, de gewelde zwarte pruimen of de suiker die mijn moeder toevoegde, maar die volledig zoete, warme, smeuïge pap, maakte me stil en tevreden. Hieronder een Indiase versie, heel geschikt voor de lente, zomer en herfst.

Rijst_J. Miller_J.S., M.B. Borckhausen_Illustratio systematis sexualis Linnaei_1770-1777_Oryza sativa L.
Rijst_J. Miller_J.S., M.B. Borckhausen_Illustratio systematis sexualis Linnaei_1770-1777_Oryza sativa L.

(2 pers.) 120g basmati-rijst, 400 ml melk, snufje saffraan, de zaadjes uit 2 groene kardemompeulen, 1,5 tl geraspte citroenschil, 1,5 à 2 eetlepels rijststroop, honing of een andere zoetmaker (afhankelijk van hoe zoet je het wilt hebben), eventueel 1 el geroosterde kokosrasp of 1 tl Pratarasa Churna

Het is ideaal voor een lui weekend, als je wat meer tijd hebt. Stapel twee pannen op elkaar: je kookt de pudding boven op een pan met kokend water. Dat neemt een uurtje in beslag, maar is de moeite waard. Je wast de rijst en doet die in de bovenste pan met de melk, saffraan en kardemom.. Op een klein vuurtje 1 uur laten koken. Als de rijst gaar is, roer je de zoetmaker erdoor. In een kom te garneren met de citroenschil met eventueel de kokosrasp of Pratarasa Churna.

Grassenfamilie_K. Hoffmann_E. Dennert_Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem_1911_Gramineae of Poaceae
Grassenfamilie_K. Hoffmann_E. Dennert_Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem_1911_Gramineae of Poaceae

R ~ Rice, in an Indian saffron pudding
(Serves 2) Ideal for a lazy weekend, when time doesn’t matter. Stack two pans on each other: you cook the pudding in the pan on top over the pan with boiling water. It takes an hour to complete, but is worth it. Wash 120g basmati rice and put in the upper pan with 400 ml milk, a pinch of saffron and the seeds of 2 green cardamom pods. Boil on a small heat for about one hour. When the rice is cooked, stir in 1.5 to 2 tbsp (depends how sweet you like it) rice syrup, honey or another sweetener. In two bowls, garnish with some lemon zest, together with toasted grated coconut or Pratarasa Churna.

Advertenties

Q ~ Quinoa in een welig tierende zomersalade

Quinoa is familie van de amaranten, waar ook verschillende soorten spinazie, bieten, melde, ganzenvoeten en uiteraard amarant deel van uitmaken. Een andere naam voor quinoa is het minder exotische ‘gierstmelde’. In Zuid-Amerika, waar quinoa van nature voorkomt, wordt het al minstens 6000 jaar verbouwd. Voor de Inca’s was het een belangrijke voedselbron, net als amarant. De plant kan onder koude, voedselarme en droge omstandigheden groeien. Daar waar mais niet meer kan groeien in de Andes, kan quinoa dat dus nog wel. In de volkstuin – in ons kikkerlandje – zie ik haar familie, de bijna lichtgevende roze-groene boomspinazie en diep paarsrode melde welig tieren. Werkelijk een lust voor het oog. Verder moet ik bekennen dat ik dacht dat quinoa een graan was, net als rijst en tarwe (waar couscous en de meeste soorten pasta van zijn gemaakt). Dat heeft alles te maken met de manier waarop je het klaarmaakt. Als de temperatuur buiten straks gaat dalen, beloof ik je een recept van ‘Quinotto’: een risotto op basis van quinoa :-)

(4 pers.) 250g quinoa, 2 rijpe tomaten, 75 g rozijnen, 1 teentje knoflook, rasp en sap van 1 (biologische) citroen, sap van 1 sinaasappel, flinke hand peterselie en verse munt, grof gehakt, ± 250 ml groentebouillon, 1 el Churna*, 1 tl mosterdzaad, 1 tl kaneel, 4 el extra vergine olijfolie, zout en versgemalen zwarte peper

Quinoa_Andre Boos_hedendaags kunstenaar_Chenopodium quinoa
Chenopodium quinoa_Andre Boos_hedendaags kunstenaar

Meng het sap van de citroen en sinaasappel en voeg dan zoveel groentebouillon bij dat je in totaal 400 ml vocht hebt. Doe dit in een steelpan, samen met de Churna*, kaneel en ½ tl zout. Breng aan de kook en roer de goed gewassen quinoa erdoor. Laat afgedekt op een kookplaatje in 12-15 minuten zachtjes gaar worden. Als de vloeistof eerder is verdampt kun je het vuur uitzetten en verder laten garen. Op een laag vuur de olie verwarmen en laat de mosterdzaadjes daarin dansen. Heel even de fijngehakte knoflook mee bakken. Voeg dan de in stukjes gesneden tomaat (zonder de pitjes en harde middendeel), de kruiden, rozijnen en citroenrasp toe. Kort verwarmen en het vuur uitzetten. Zodra de quinoa gaar is deze door het groentemengsel scheppen. Breng op smaak met de peper en eventueel nog wat zout. Af laten koelen tot kamertemperatuur en serveren in een mooie grote schaal met enkele muntblaadjes ter garnering.

Q ~ Quinoa in a spicy summer salad
Mix the juice of 1 lemon and 1 orange and add as much vegetable stock until you have 400 ml. Put it in a saucepan together with 1 tbsp Churna*, 1 tsp cinnamon and ½ tsp salt. Bring to a boil and add 250g quinoa, well-washed. Cover and cook gently on a plate for 12-15 minutes until done. As soon as the liquid has evaporated you can turn off the heat. Meanwhile gently heat 4 tbsp extra virgin olive oil in a braising pan and let 1 tsp yellow mustardseeds come to dance. Fry 1 chopped garlic just a few seconds and add 2 ripe tomatoes, cut into pieces (remove the seeds and any hard parts),  a good handful parsley and fresh mint, chopped, zest of 1 lemon and 75g raisins. Blend it al together on a low heat for about two minutes. Turn off the heat. Once the quinoa is done add it to the vegetable mixture. Season with freshly ground pepper and some salt. Leave to cool to room temperature and serve in a nice big bowl. Garnish with some fresh, young leaves of mint. Enjoy!