N ~ Nicola, in een ‘alledaagse’ Aloo nariyal raita

Solanum tuberosum_A. Millot_Revue horticole_1852-1974
Solanum tuberosum_A. Millot_Revue horticole_1852-1974

Ja, ik doe het weer. Mijn voorliefde voor de aardappel is groot! Vandaag een blog met een N-groente, en tot mijn grote vreugde ontdek ik dat het aardappelras ‘Nicola’, dat ik al jaren hier en daar in een supermarkt als heel gewone, ‘gangbare‘ aardappel tegenkom, nu ook een biologische variant kent. In aardappelland, waarschijnlijk omdat er zóveel aardappelliefhebbers zijn, zijn gangbare aardappels heel talrijk omdat die massale productie opleveren. Voor dit jaar ben ik te laat met mijn ontdekking, want mijn Spous en ik hebben begin april een 10-tal Sarpo Mira’s in de Volkstuin gezet en daar geldt de regel dat je niet meer dan ¼ deel van je tuin met eenzelfde groente mag beplanten. De Nicola gaat dus volgend jaar bij ons ‘in de klei’. Het is overigens de eerste keer dat ik officiële ‘pootaardappelen’ heb gekocht. Of je ‘gewone’ consumptie- of ‘officiële’ pootaardappelen wil planten, mag je zelf ontdekken. Ik verzamel meestal de kleinste aardappeltjes in de winkel van Jaap, vanaf februari. Dit jaar heb ik als experiment twee ‘Carolus’-sen in de achtertuin gezet. Die laatste heb ik apart gehouden van het ‘kilo-tje biologisch’ bij de Albert Heijn. Degene die in de maand mei de leukste ervaring deelt – met het poten of oogsten van aardappelen – krijgt een zakje Chat Masala toegestuurd!

Cocos nucifera L._F.E. Köhler_Medizinal Pflanzen_1890
Cocos nucifera L._F.E. Köhler_Medizinal Pflanzen_1890

(bijgerecht, 4 pers.) 5 middelgrote (biologische) vastkokende aardappelen, 3 dl yoghurt, 100 g geraspte kokos (even  laten weken in glas heet water), 1 el ghee of plantaardige olie, 1 tl mosterdzaad, 1 el Chat Masala, 1 el versgeraspte gemberwortel, stukje Spaanse peper, versgemalen zwarte peper & zout naar smaak

Kook de aardappelen – liefst in de schil – gaar.  Daarna pellen en in blokjes van ongeveer 2 cm snijden. Doe ze in een mooie grote schaal en laat afkoelen. Meng de yoghurt, zout en kokos. Verhit de ghee of olie en voeg het mosterdzaad toe. Als de zaadjes springen voeg je snel de gember, Chat Masala en Spaanse peper toe en roer je dit een paar seconden door. Giet dit mengsel voorzichtig bij de yoghurt en schep het dan door de aardappelstukjes. Zorg dat alles gelijkmatig bedekt is. Deze raita kun je bij wijze van spreken elke dag serveren, want het smaakt heerlijk bij elke maaltijd.

Capsicum annuum L._O.C. Berg_C.F. Schmidt_Atlas der officinellen Pflanzen_1891-1893
Capsicum annuum L._O.C. Berg_C.F. Schmidt_Atlas der officinellen Pflanzen_1891-1893

N ~ Nicola, in an ‘everyday’ Aloo nariyal raita
(Side dish, serves 4) Cut and cook 5 medium (organic) potatoes properly. Put them in a nice big bowl to cool down. Mix 3 dl yoghurt, 100g grated coconut (fresh or soaked in hot water) and ¼ tsp Himalayan salt. Heat 1 tbsp ghee or vegetable oil and add 1 tsp mustard seeds. When the seeds start to jump add 1 tbsp Chat Masala, 1 tbsp freshly grated ginger root, ½ sliced red hot chili pepper. Stir a few seconds until the flavour is gettig really nice. Pour this mixture gently with the yogurt and mix it with the potato dices. Make sure everything is evenly coated. Add freshly ground black pepper to taste. This raita could go along on your table all summer long!

M ~ Molsla, in een Maartse salade

Taraxacum officinale Webb_E. Korsmo_Unkrauttaflen_Weed plates_Planches des mauvaises herbes_Ugressplansjer_1934-1938
Taraxacum officinale Webb_E. Korsmo_Unkrauttaflen_Weed plates_Planches des mauvaises herbes_Ugressplansjer_1934-1938

Nog een keer een typische lente-groente. Wellicht niet zozeer te vinden in je ‘groentetas’, maar wel in je eigen tuin of elk (graag honden-vrij!) plantsoen, park of landgoed. Molsla, zo worden de vroege blaadjes van de paardenbloem genoemd, die vroeger gezocht werden in molshopen. Dat laatste omdat de blaadjes dan, net zoals witlof, geen licht krijgen en bleek blijven. Op die manier zijn ze niet zo bitter. Ik vind het zelf nog wat vroeg voor een koude salade en pluk eigenlijk het hele lente- en zomerseizoen her en der jonge -ongebleekte- paardenbloemblaadjes om te mengen in alle recepten met bladgroente of elke soort sla. Niet eens zozeer omdat ik denk dat het extra gezond is, maar ‘oogsten in het wild’ vind ik echt een feest. Misschien omdat mijn oer-instinct als ‘verzamelaar’ wordt aangeraakt? Zo heb ik 2 jaar geleden in Oostbroek – een fantastisch natuurgebiedje bij Utrecht –  heel wat ‘paardenbloembloemen’ verzameld om er jam van te maken. Héél veel werk, maar geweldig om te doen. Overigens stonden er zóveel bloemen dat je niet eens kon zien dat ik er geplukt had. Ik ga één dezer dagen kijken of ik er ouderwets in een molshoop kan wroeten voor deze Maartse molsla. En mocht je benieuwd zijn naar het recept voor de paardenbloemjam, stuur me gerust een mailtje.

Taraxacum officinale Webb_Helen Sharp_Water-color sketches of American plants, especially New England_1888-1910
Taraxacum officinale Webb_Helen Sharp_Water-color sketches of American plants, especially New England_1888-1910

(2 pers.) een flinke handvol molsla en een handvol andere (lente)bladgroente (als raapsteel of rucola), 1 kleine rode ui, 150 g couscous, 300 ml bouillon, sap en rasp van 1 (biologische) sinaasappel, 1 el ghee, 1 el Churna,  2 el extra vierge olijfolie, 120 g zwarte olijven (bv. zachte kalamata olijven), 125 g gehalveerde kleine tomaatjes, 100 g feta, zout, versgemalen zwarte peper

Snij de ui in halve ringen. Verhit de ghee in een kleine pan en voeg de ui, het mosterdzaad met de Churna toe en laat bakken tot de ringen zachtjes gebakken zijn. Voeg de bouillon toe met het sinaasappelsap en breng aan de kook. Roer de rasp door de couscous in een kom en schenk de bouillon er over. Even doorroeren en afgedekt 10 min. laten staan. Snij het paardenbloemblad en andere bladgroente in grove stukjes. Kruimel de lauwwarme couscous in een ruime schaal en voeg de olijfolie, olijven, tomaat en molsla toe. Voorzichtig omscheppen en op smaak brengen met peper en eventueel zout. Serveer de feta verkruimeld in een kommetje er bij.

Taraxacum officinale Webb_met rups en vlinder_J. Curtis_British entomology_1823-1840
Taraxacum officinale Webb_met rups en vlinder_J. Curtis_British entomology_1823-1840

D ~ Dandelion, in a  spring salad
Cut 1 small red onion into half rings. Heat 1 tbsp ghee in a small saucepan and add the onion, 1 tsp mustard seeds and 1 tbsp Churna. Cook until the rings are lightly fried. Add 300ml vegetable stock with juice of 1 (organic) orange (you also need the zest) and bring to a boil. Pour the hot stock over 150g couscous together with the zest. Stir a little, cover and leave for 10 minutes.. Cut a large handful of young dandelion leaves and a handful of other (spring) leafy vegetables (like rapini or arugula) into large pieces. Crumble the lukewarm couscous in a large bowl and add 2 tbsp extra virgin olive oil, 120g black olives (eg. soft kalamata olives), 125g halved small tomatoes and dandelion salad. Stir carefully and season with freshly ground black pepper and salt. Serve with crumbled feta.

 

L ~ Lente-uitje, niet voor niks een ècht lente-tonicum :-)

Sjalot_Allium Ascalonium L._J. Zorn_D.L. Oskamp Vervolg op de Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen_ 1813
Sjalot_Allium Ascalonium L._J. Zorn_D.L. Oskamp Vervolg op de Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen_ 1813

De grote voorjaarsschoonmaak! Vandaag heb ik de ramen, hoewel het buiten nog behoorlijk koud is, even wagenwijd opengezet. Instinctief voel je dat er een frisse wind door je huis mag waaien zodra de zon zich meer laat zien en de dagen weer zichtbaar langer worden. En wat voor ons huis geldt, geldt zeker ook voor onszelf. Ook daar mag een grote voorjaarsschoonmaak aan te pas komen. Grappig genoeg, maar niet toevallig,  kan dat juist met de groenten die zich in het voorjaar laten zien: jonge brandnetel- en paardenbloemblaadjes en… het lente-uitje. De lente-ui is geen specifiek ras, maar een niet volgroeide ui of sjalot. Datzelfde geldt voor bosuitjes, maar die worden wat later in het jaar geoogst. Dat de uitjes worden geoogst ‘voor ze volwassen zijn’, maakt dat dit ze milder van smaak zijn. Je kunt hiervan ook heel goed de frisse, groene blaadjes gebruiken. Dat maakt het tot zo’n goed lente-tonicum. Alle donkere (groene) groente zijn ietwat bitter, licht en droog. Deze eigenschappen maken dat wat in de winter heel nuttig was (dat extra laagje tegen de kou) nu weer op kan lossen. Omdat uien vrij scherp van smaak zijn, zou je overigens verwachten dat ze een verwarmend effect hebben op de spijsvertering… en dus zouden helpen bij de vertering. Toch vis ik niet voor niks rauwe uitjes altijd uit een salade als ik buiten de deur eet: in de Ayurveda is de verkoelende werking van uien bekend, wat betekent dat ze de vertering dus juist tegenhouden! Aha! Door koken en goed doorbakken worden ze zoeter en lichter. Ook dat weet ik uit eigen ervaring: met tot goudbruin gebakken uienringen heb ik geen enkel probleem. En omdat onze spijsvertering net zo uniek is als wijzelf, zijn er natuurlijk ook mensen die een rauw uitje niet versmaden. Dat mag je dus voor jezelf bepalen. Vooral lente-uitjes worden nogal eens rauw verwerkt, maar in mijn huis geen rauwe ui :-). Vandaar dat deze lente-uitjes verwerkt worden in een heerlijk, lichte lente-soep.

Allium_Cepa sectilis juncifolia_J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_1739
Allium_Cepa sectilis juncifolia_J.W. Weinmann_Phytanthoza iconographia_1739

(2 pers.) 1 bosje :-) lente-ui, 1 middelgrote ‘gewone’ ui, 1 teentje knoflook, 1 liter groentebouillon, 2 tl ghee of plantaardige olie, 1 tl geel mosterdzaad, 1 flinke el Churna, naar smaak extra sambal en (slag)room

Snij de ‘gewone’ ui en knoflook fijn en de lente-ui in ringen. Verhit de ghee met het mosterdzaad in een soeppan en wacht tot de zaadjes gaan springen. Fruit dan de ui en knoflook tot ze goudbruin en zacht zijn. Bak de lente-ui met de Churna kort mee. Voeg de bouillon (en eventueel wat sambal) toe. Laat 10 minuten zachtjes koken. Haal de pan soep van het vuur en pureer de soep met een staafmixer. Hoewel room niet helpt aan de voorjaarsschoonmaak, is het wel heel lekker ;-) Als je vindt dat dit van jezelf mag, roer je wat door de soep en zet de pan nog even op laag vuur. Tips om de soep op een ‘voorjaarsverantwoordelijke’ manier wat crèmiger te maken, vind je hier. Als ik geen room wil gebruiken maar wel zin heb in een crèmige soep, laat ik meestal een paar, in blokjes gesneden, bloemige aardappels meekoken. De tip van de gemalen noten lijkt mij ook wel wat. Serveer met versgemalen zwarte peper en (liefst versgebakken) speltbrood.

S ~ Spring onion, one of the top spring tonics :-)
(Serves 2) Chop 1 medium white or red onion and 1 clove of garlic. Cut a bunch of spring onions into rings. Heat 2 tsp ghee together with 1 tsp yellow mustard seed in a pot and wait for the seeds until they dance. Fruit the onion and garlic until golden and soft. Briefly stir fry the spring onion and 1 tbsp Churna. Add 1 liter vegetable stock (if you like some sambal) Simmer for 10 minutes. Remove the pot from the heat and puree the soup with a blender. Although cream is nothing like a spring tonic, it is quite delicious ;-) If you like, stir some into the soup and put for a few minutes on low heat. To make soup ‘in a spring responsible way’ somewhat creamier, see here. I often add a few, diced, flowery potatoes before adding the stock. Serve with freshly ground black pepper and (preferably freshly baked) spelt bread.